Τρία χρόνια μετά τα συγκλονιστικά περιστατικά διαρροής γυμνών φωτογραφιών χιλιάδων γυναικών μέσω διάσημων εφαρμογών, το πρόβλημα όχι μόνο επιμένει αλλά εξαπλώνεται επικίνδυνα. Παρά την έντονη αγανάκτηση που ξέσπασε το 2023, οι σκοτεινές κοινότητες του διαδικτύου συνεχίζουν ασταμάτητα να δημοσιεύουν φωτογραφίες ανυποψίαστων γυναικών και – το πιο ανησυχητικό – ανήλικων κοριτσιών. Η πραγματική κλίμακα του φαινομένου παραμένει ένα τρομακτικό μυστήριο για τις αρχές και την κοινωνία.
Οι ομάδες αυτές δεν περιορίζονται πια στη διανομή ερωτικού περιεχομένου: κάθε φωτογραφία που ανεβαίνει στα social media, κάθε αθώα στιγμή, γίνεται υλικό προς διακίνηση, αξιολόγηση και χυδαία σχολιασμό. Η ιδιωτική ζωή εκατοντάδων ατόμων διασύρεται και διαμοιράζεται παράνομα, συχνά εν αγνοία τους, μετατρέποντας τις ίδιες τις ψηφιακές τους ταυτότητες σε προϊόντα προς κατανάλωση από χιλιάδες αγνώστους.
«Δεν περίμενα να το ζήσω – Ντράπηκα και σιχάθηκα»
Στις 22 Μαΐου, η Έλντα Κάσα έλαβε ξαφνικά ένα μήνυμα από άγνωστη στο Instagram: κάποια είχε ανακαλύψει φωτογραφία της σε κλειστή online ομάδα με ακατάλληλο περιεχόμενο. «Δεν το πίστευα αρχικά, μετά όμως τρόμαξα», περιγράφει συγκλονισμένη. Όταν αντίκρισε το screenshot, τα έχασε: προσωπική της φωτογραφία από τα social είχε γίνει «υλικό» στη συγκεκριμένη ομάδα.
Ρωγμή στο σοκ προκάλεσε η αποκάλυψη ότι υπήρχαν και εικόνες ανήλικων κοριτσιών – αθώες στιγμές τους από το TikTok κατέληγαν αντικείμενο χυδαίων συζητήσεων. «Είδα βίντεο από κοριτσάκια στην παραλία με τα μαγιό τους… Ήθελα να κλάψω από αηδία», ομολογεί η ίδια.
Ασυγκράτητη, δημοσιοποίησε βίντεο στο TikTok για να ενημερώσει ξανά για το ανατριχιαστικό φαινόμενο. Μέσα σε λίγες ώρες, άπειρα κορίτσια της εξομολογήθηκαν παρόμοιες εμπειρίες και πολλές ζήτησαν βοήθεια για να μάθουν αν έχουν πέσει θύματα. Πολλές αποκάλυψαν ότι είχαν δεχθεί απειλές από πρώην για διαρροή προσωπικών στιγμών ή ότι συμμαθητές τους αλλοίωσαν φωτογραφίες μέσω τεχνητής νοημοσύνης, παρουσιάζοντάς τες ως αληθινές. «Νιώθω φόβο για το μέλλον, ειδικά για τα παιδιά μου», τονίζει, ανήσυχη για το τι μπορεί να ακολουθήσει.
Η αδιανόητη εμπορία ανηλίκων: «Στείλτε μικρές…»
Τα ντοκουμέντα σοκάρουν: οι διακινητές ζητούν μεταξύ τους υλικό ανήλικων χωρίς δισταγμό – λες και πρόκειται για απλό διαδικτυακό ανταλλακτήριο. «Όποιος έχει καλό υλικό με μικρές, δίνω λινκ για βίντεο…», γράφει ένας. Άλλοι δημοσιεύουν φωτογραφίες ανήλικων και συζητούν δημόσια για τις ηλικίες που τους «ενδιαφέρουν».
Επιπλέον, γίνεται ξεκάθαρη η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για παραγωγή ψευδών γυμνών φωτογραφιών. «Όποιος ξέρει να φτιάχνει φωτογραφίες, ας επικοινωνήσει, δίνω υλικό σε αντάλλαγμα» γράφουν εν ψυχρώ οι διακινητές.
Οι σκοτεινές ψηφιακές κοινότητες και το ανύπαρκτο φραγκό
Τον Απρίλιο του 2023, χιλιάδες γυναίκες ανακάλυψαν ότι το ιδιωτικό τους υλικό κυκλοφορεί σε Internet groups και πουλιέται είτε ανταλλάσσεται σε αντάλλαγμα χρημάτων – χωρίς ποτέ να είχαν δώσει την έγκρισή τους. Παρά την τεράστια δημοσιότητα, οι ομάδες αυτές σήμερα παραμένουν ενεργές σε κλειστούς ψηφιακούς «λαβύρινθους». Η συμμετοχή και η πρόσβαση σε αυτές είναι πιο εύκολη από ποτέ: ένα απλό link αρκεί για να ανοιχτεί η πόρτα σε έναν κόσμο παράνομης εμπορίας προσωπικών δεδομένων.
Τα πάντα για 15 ευρώ – Η απάνθρωπη λίστα
Όπως στο παρελθόν, οι διαχειριστές οργανώνουν το υλικό βάση τοποθεσίας και με ονόματα γυναικών. Οι φωτογραφίες κυκλοφορούν είτε δωρεάν είτε (ακόμη πιο σοκαριστικά) πωλούνται για 10 έως 20 ευρώ, με συναλλαγές να γίνονται απευθείας με τους διαχειριστές. Πίσω από το έγκλημα, κρύβεται μια ανατριχιαστική οικονομική εκμετάλλευση που τσακίζει την ιδιωτικότητα χιλιάδων θυμάτων.
Η κοινωνία σε σοκ – «Νομιμοποιούνται χωρίς όρια οι παραβιάσεις»
Η Δρ. Κέλλυ Ιωάννου, καθηγήτρια Ψηφιακής Εγκληματολογίας, επιβεβαιώνει ότι σήμερα βιώνουμε μια νέα, ακόμη πιο επικίνδυνη φάση του φαινομένου: η απλή δημοσίευση σε social media μετατρέπεται σε άγριο κυνήγι συλλογής, κατάταξης ή πώλησης ψηφιακής ταυτότητας. Πολλοί θεωρούν παραπλανητικά πως από τη στιγμή που μια εικόνα είναι δημόσια, μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν όπως θέλουν — τεράστιο λάθος με τραγικές συνέπειες.
«Όταν εμπλέκονται ανήλικοι, ο κίνδυνος γίνεται τεράστιος. Δεν μιλάμε απλώς για ιδιωτικότητα πλέον, αλλά για πραγματικούς κινδύνους εκμετάλλευσης, παρενόχλησης και στοχοποίησης ευάλωτων ανθρώπων», επισημαίνει η κα Ιωάννου. Το θεμελιώδες ερώτημα; Όχι απλώς ποιος δημοσιεύει, αλλά ποιος αποθηκεύει, διακινεί και αποκομίζει κέρδος από φωτογραφίες χωρίς καμία συναίνεση.
