Κάθε Ιούλιος φέρνει μαζί του μια ανεξήγητη αναστάτωση. Τα social media ξυπνούν μνήμες από χρόνια δύσκολα και στιγμές που, ακόμα κι αν τις έχεις κλειδώσει βαθιά, ξαναβγαίνουν στην επιφάνεια και σου θυμίζουν που βρισκόσουν και ποιος ήσουν. Οι μέρες αυτές φέρνουν στο προσκήνιο το αξέχαστο δημοψήφισμα του 2015, όχι για να διδάξουν ιστορία, αλλά για να μας κάνουν να ψάξουμε τη δική μας θέση ανάμεσα στα γεγονότα της εποχής.
Δύο διαφορετικές Ελλάδες, παραμονές δραματικών αποφάσεων. Από τη μια όσοι έβλεπαν την άρνηση της πληρωμής ως δίκαιη στάση, από την άλλη αυτοί που το θεωρούσαν υπεκφυγή και ανευθυνότητα. Τη νύχτα της 5ης Ιουλίου, ο κόσμος γλεντούσε στην πλατεία Συντάγματος πανηγυρίζοντας το 62% που είπε ΟΧΙ – μια έκρηξη συναισθημάτων, ένα βράδυ νίκης, χωρίς το παραμικρό ίχνος επαφής με την πραγματική κατάσταση. Μια μεγάλη φιέστα, σαν όνειρο απατηλό.
Ο Αλέξης Τσίπρας πρόσφερε το δημοψήφισμα σαν ύστατο δώρο στους υποστηρικτές του, γνωρίζοντας πως, όποια απόφαση κι αν έπαιρνε μετά, ο χρόνος για ουτοπικές ελπίδες είχε τελειώσει. Κι ενώ η κρίση κάλυψε φαινομενικά τις αντιθέσεις, το χάσμα παρέμεινε ανοιχτό, έτοιμο να χωρίσει ξανά την κοινωνία στην παραμικρή αφορμή. Δύο διαφορετικές οπτικές για την ευθύνη, δύο εκ διαμέτρου αντίθετες αντιλήψεις για το τι σημαίνει να είσαι πολίτης.
Ακολούθησαν μέρες πραγματικού πολιτικού δράματος, στιγμές που φλέρταραν με τη φαρσοκωμωδία: ο τότε πρωθυπουργός με προβλήματα υγείας, η λέξη «kolotoumba» που μπήκε διεθνώς στο πολιτικό λεξιλόγιο, ιστορίες για εισβολές στο Νομισματοκοπείο, αποχωρήσεις στελεχών και στη μέση ο Γιάνης Βαρουφάκης να ανακοινώνει την παραίτησή του στη μικρή μας οθόνη, ντυμένος τόσο απλά που όλα φάνταζαν σουρεαλιστικά. Οι εικόνες αυτές παραμένουν αξέχαστες και σημάδεψαν μια εποχή.
Οι αθώες μέρες του 2004 που δεν θα ξεχάσουμε ποτέ
Επιστρέφοντας έντεκα χρόνια πίσω, σε έναν άλλον Ιούλιο. Τότε οι Έλληνες ζούσαν με απερίγραπτη αισιοδοξία, χωρίς social media, αλλά με βεβαιότητα και περηφάνια. Ολυμπιακοί Αγώνες ετοιμάζονταν να ξεκινήσουν, κι ένα όνειρο ξεδιπλωνόταν. Το ξεκίνημα του «πειρατικού» στα γήπεδα της Πορτογαλίας γκρέμισε κάθε προσδοκία και ένωσε τη χώρα: μια Ελλάδα που κατακτούσε την κορυφή της Ευρώπης, γιορτές στις πλατείες, γαλανόλευκες παντού, συνθήματα, χαρές, τραγούδια και αναμνήσεις που φαίνονται τώρα τόσο μαύρα και άσπρα όσο κι αν έχουν περάσει τα χρόνια.
Ήταν ο θρίαμβος που άλλαξε τη διάθεση ενός λαού – το καλοκαίρι που όλοι πιστέψαμε ότι τίποτα δεν μας σταματά. Όμως σήμερα ακόμα αναρωτιόμαστε: Βιώσαμε το τέλος μιας μαγείας ή την αρχή μιας δύσκολης διαδρομής;
