Σοκ προκάλεσε η πρόσφατη επίθεση με drone στη βρετανική βάση του Ακρωτηρίου, πυροδοτώντας την άμεση ενεργοποίηση ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων και στη συνέχεια γαλλικών, ιταλικών και ισπανικών αποστολών στην περιοχή. Χαρακτηριστική ήταν η καθυστέρηση του πολεμικού πλοίου από το Ηνωμένο Βασίλειο, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες ή πιθανές σκοπιμότητες στο βρετανικό ναυτικό.
Το καμικάζι drone που χτύπησε στη βάση του Ακρωτηρίου είχε ως αφετηρία τον Λίβανο, ενώ άλλα παρόμοια drones απετράπησαν εγκαίρως. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Times, οι δράστες έκαναν χρήση δορυφορικών εικόνων από το Google Maps, οι οποίες είναι προσβάσιμες σε όλους. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Sibylline, Justin Crump, τόνισε ότι η ψηφιακή εφαρμογή διευκόλυνε την ακριβή στόχευση της βάσης πολύ περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε – κάτι που είχε παρατηρηθεί και το 2004 στο Ιράκ.
Απεικόνιση της βρετανικής βάσης Ακρωτηρίου στην Κύπρο μέσω Google Earth
Παρά τη διαφάνεια, δεν έχει υπάρξει μέχρι σήμερα κάποια ενέργεια για να “θολώσει” η Google τις εικόνες των στρατιωτικών μονάδων, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες. Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε ακόμα αν θα απαιτήσει να αφαιρεθούν οι επίμαχες απεικονίσεις του Ακρωτηρίου και των υποδομών του από τη δημόσια θέαση.
Σε κοινή θέα και η βάση της Σούδας
Δεν είναι μόνο η κυπριακή βρετανική βάση που αποτυπώνεται με κάθε λεπτομέρεια. Αντίστοιχα και στις ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, όπως στη Σούδα, τα πάντα αποκαλύπτονται μέσω ανοιχτών δορυφορικών εφαρμογών. Εικόνες υψηλής ευκρίνειας επιτρέπουν σε οποιονδήποτε διαδικτυακό χρήστη να διακρίνει πολεμικά πλοία, πτητικά μέσα και κρίσιμες εγκαταστάσεις – παρά τις αυξημένες προφυλάξεις στην περιοχή για υποψίες κατασκοπείας.
Η αεροπορική βάση της Σούδας στην Κρήτη
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ενώ απαγορεύονται αυστηρά οι φωτογραφίσεις περιμετρικά των βάσεων, διαδικτυακά μπορεί κανείς να δει ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες απλώς με το κινητό του.
Αποκαλυπτικές εικόνες από αεροδρόμια και στρατόπεδα
Ανάλογα ευάλωτες εμφανίζονται κι άλλες κρίσιμες μονάδες, όπως το Καστέλλι Ηρακλείου, η Πάχη Μεγάρων, η 112 Πτέρυγα Μάχης Ελευσίνας και η αεροπορική βάση Λάρισας. Σε αυτές μπορεί κάποιος να εντοπίσει με ακρίβεια αποθήκες, διοικητήρια, αλλά και τον ακριβή αριθμό και τύπο των αεροσκαφών ή των ελικοπτέρων που σταθμεύουν.
Δορυφορική εικόνα από το Google Earth στην Πάχη Μεγάρων με ελικόπτερα της Πολεμικής Αεροπορίας
Η ευκολία με την οποία κάθε χρήστης μπορεί να αποσπάσει τέτοιες πληροφορίες αποτελεί σοβαρό ζήτημα για την εθνική ασφάλεια, καθώς ειδικοί μπορούν να εξάγουν πολύτιμα δεδομένα από αυτές τις εικόνες.
Γιατί παραμένουν ορατές οι στρατιωτικές δομές
Η Google διαθέτει διαδικασία ώστε, έπειτα από σχετικό αίτημα κρατικών αρχών, να αποκρύπτονται ή να “θολώνονται” από τις δορυφορικές λήψεις ευαίσθητες περιοχές. Ωστόσο, ούτε για το Ακρωτήρι, ούτε για τη Σούδα και πολλές άλλες μονάδες της Ελλάδας έχει εφαρμοστεί αυτή η πρακτική, οδηγώντας σε ανησυχίες για το ενδεχόμενο διαρροής κρίσιμων πληροφοριών στο διαδίκτυο.
Μεταγωγικά αεροσκάφη στην 112 Πτέρυγα Μάχης στην Ελευσίνα
Ακόμα και περιοχές όπως το Μέγαρο Μαξίμου ή το «Δημόκριτος» – που παλαιότερα δεν ήταν διαθέσιμες σε δορυφορικές φωτογραφίες – πλέον είναι ελεύθερα προσβάσιμες. Από τη μια, ορισμένες χώρες προτιμούν να μην αποκρύπτουν τέτοιες θέσεις ώστε να μη γίνει αντιληπτό ποιες είναι οι πιο σημαντικές δομές τους, αλλά αυτό εγείρει νέα ερωτήματα για τα όρια μεταξύ διαφάνειας, ασφάλειας και προστασίας στρατηγικής πληροφορίας. Ακόμα και αν κρατικές υπηρεσίες διαθέτουν καλύτερα εργαλεία, το κοινό θα πρέπει να προβληματιστεί για το πόσο εύκολη είναι σήμερα η δημόσια πρόσβαση σε τόσο κρίσιμα δεδομένα – είτε σε περίοδο ειρήνης είτε σε περιόδους κρίσης.
