Μία εθνική αιμορραγία δίχως τέλος: Η Ελλάδα χάνει το πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο της
Η «διαρροή εγκεφάλων» δεν είναι απλώς μία λέξη σε οικονομικά εγχειρίδια αλλά η σκληρή πραγματικότητα δεκαετιών για τη χώρα μας. Για χρόνια, το εκπαιδευτικό μας σύστημα αναπαράγει ανισότητες, δίνοντας πτυχία χωρίς ουσία και κλείνει τις πόρτες στους νέους με όνειρα, αφήνοντάς τους χωρίς μέλλον. Αντί το πανεπιστήμιο να αποτελεί μοχλό προόδου, έγινε τροχοπέδη, περισσεύοντας προσόντα και τελειώνοντας ελπίδες.
Στη δεκαετία του 1990 ως τις αρχές του 2000, αντί για βαθιές αλλαγές που θα συνέδεαν εκπαίδευση και εργασία, διαλέξαμε την αδράνεια. Έτσι, δημιουργήθηκε ο τραγικός δρόμος της μετανάστευσης: πάνω από μισό εκατομμύριο Έλληνες επιστήμονες και επαγγελματίες έφυγαν μεταξύ 2008-2020, όπως καταγράφει ο ΟΟΣΑ. Παρότι η κυβέρνηση μιλά για τάσεις «επιστροφής», τα στοιχεία δεν δείχνουν σαφή αναστροφή του brain drain. Στον φρέσκο μεταναστευτικό ισολογισμό κρύβεται η ερώτηση: επιστρέφουν αυτοί που πραγματικά χρειάζεται η Ελλάδα ή απλώς αλλάζουν κατηγορία οι στατιστικές;
Η σκιά αυτής της απώλειας βαραίνει και σε αυτούς που έμειναν: τρεις στους τέσσερις νέους 15-29 ζουν ακόμη με τους γονείς τους, ένας στους τέσσερις κινδυνεύει από φτώχεια — πρωτιά στην Ε.Ε. Η κοινωνία μας αντιμετωπίζει τη νεολαία σαν περιττό φορτίο, καταδικάζοντάς την σε αδιέξοδο ή αναγκάζοντάς τη να αναζητήσει ελπίδα στο εξωτερικό.
Έχοντας αφήσει μια ολόκληρη γενιά να χαθεί, αναρωτιέται κανείς μήπως αυτό δεν είναι ατύχημα, αλλά μοτίβο. Μήπως η συνεχής αιμορραγία ταλέντου είναι τελικά αποτέλεσμα επιλογής όσων κρατούν τα ηνία; Τα στοιχεία βοούν, τα ίδια τα γράμματα των νέων το επιβεβαιώνουν: η ελπίδα εξαντλείται προτού καν δοθεί η ευκαιρία.
Μόνο όταν το κράτος αντιμετωπίσει αληθινά τους νέους με εμπιστοσύνη και σεβασμό, μπορεί να υπάρξει αναστροφή της κατάστασης. Αλλιώς, η φυγή θα εμπεδωθεί ως μονόδρομος.
Γιώργος Α. Ντούτσουλης, Μηχανικός Ναυτικής Τεχνολογίας (BSc), MSc στη Διαχείριση Κινδύνου, Ανθεκτικότητας και Κρίσεων
