Ραγδαίες εξελίξεις ζούμε στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώθηκε και η εκεχειρία Ιράν-ΗΠΑ τερματίστηκε. Το αποτέλεσμα ήταν να ενισχυθεί έντονα η αστάθεια στην αγορά πετρελαίου διεθνώς.
Πρόσφατα, είχε παρατηρηθεί σχετική ηρεμία στην αγορά, με πολλά φορτία αργού να διακινούνται απρόσκοπτα από το Στενό του Ορμούζ. Πλέον όμως, η πίεση στην προσφορά αυξάνεται, ειδικά στα προϊόντα όπως η βενζίνη και το ντίζελ, ενώ η διαθεσιμότητα υποχωρεί ξεκάθαρα.
Παρά τις εξελίξεις, η τιμή του Brent ανέβηκε μεν, αλλά περιορισμένα, καθώς τη Δευτέρα διαμορφώθηκε στα 77 δολάρια ανά βαρέλι – αισθητά χαμηλότερα από προηγούμενα υψηλά όπως τα 120 δολάρια/βαρέλι που είχαμε δει στο παρελθόν.
Η ανησυχία εντείνεται λόγω της μείωσης των αποθεμάτων (στρατηγικών και εμπορικών) σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας της αδυναμίας αναπλήρωσής τους κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας. Παρατηρείται πλέον το παράδοξο οι τιμές να είναι χαμηλότερες, αλλά τα αποθέματα να είναι επίσης περιορισμένα, σε αντίθεση με το παρελθόν.
Καθοριστικής σημασίας είναι και οι εξελίξεις στη Ρωσία: Η απαγόρευση εξαγωγών καυσίμων λόγω ζητημάτων στα διυλιστήρια της, ως συνέπεια επιθέσεων με ουκρανικά drone, δημιουργεί νέα έντονη πίεση στις διεθνείς τιμές βενζίνης και ντίζελ. Έτσι, οι ελλείψεις ‘ταξιδεύουν’ και σε άλλες οικονομίες, με αρνητικές συνέπειες για όλους τους καταναλωτές.
Στην Ελλάδα ήδη βλέπουμε τις συνέπειες στην τσέπη μας. Τη Δευτέρα η βενζίνη έφτασε στα 1,97 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το ντίζελ στο 1,84 ευρώ. Αν κάνουμε σύγκριση με τις 9 Ιουνίου, πριν λήξει η εκεχειρία, το αργό κόστιζε 92 δολάρια και η βενζίνη 2,01 ευρώ. Σήμερα αργό στα 77 δολάρια, αλλά η βενζίνη μόλις 4 λεπτά φθηνότερη! Αυτό το φαινόμενο ερμηνεύεται από τη σφιχτή αγορά καυσίμων στην Ευρώπη και παγκοσμίως.
Η κυβέρνηση ανησυχώντας για τις πιέσεις στους πολίτες, έσπευσε να ανακοινώσει νέες παρεμβάσεις με επιδότηση 10 λεπτών στη βενζίνη και 5 λεπτών στο ντίζελ, με ισχύ έως το τέλος Αυγούστου.
Την περασμένη Παρασκευή, η ειδική ομάδα εργασίας της ΕΕ, αρμόδια για την ενεργειακή κρίση, συνεδρίασε για να αξιολογήσει τα δεδομένα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, δεν παρατηρείται ακόμα πρόβλημα στα αεροπορικά καύσιμα, αν και το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την Ευρώπη. Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια συνεχίζουν να λειτουργούν σε εντατικούς ρυθμούς, με στόχο να καλύψουν τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες εισάγοντας πρώτες ύλες και από άλλες αγορές.
Η κατάσταση στο φυσικό αέριο είναι ακόμη πιο δύσκολη: τα φορτία LNG από το Κατάρ είναι ελάχιστα, ενώ το καθεστώς ανωτέρας βίας στις συμβάσεις παρατείνεται. Αυτό σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές αποθήκες γεμίζουν με βραδύτητα – χαρακτηριστικά, από τις 20 Ιουνίου έως τις 12 Ιουλίου το ποσοστό τους αυξήθηκε από 46,1% στο 51,8%, δηλαδή μόλις κατά 5,5 μονάδες, κάνοντας τον φετινό στόχο του 90% έως το χειμώνα ιδιαίτερα απαιτητικό.
