Πρόωρη άνοια – ο εχθρός που υπονομεύει την επαγγελματική μας ζωή αθόρυβα, πολύ πριν καταγραφεί επίσημα από τους γιατρούς. Σύμφωνα με νέα μελέτη από τη Φινλανδία, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, η μείωση της παραγωγικότητας μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και 15 χρόνια πριν τη διάγνωση άνοιας σε άτομα κάτω των 65 ετών.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα πρώτα συμπτώματα της νόσου έχουν σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, με τους πάσχοντες να βλέπουν τα έσοδά τους να μειώνονται δραματικά ήδη από πολύ νωρίς. Συγκεκριμένα, 793 διαγνωσμένα άτομα με άνοια πρώιμης έναρξης εξετάστηκαν σε βάθος 12ετίας σε δύο μεγάλα φινλανδικά νοσοκομεία — τα αποτελέσματά τους συγκρίθηκαν με αντίστοιχους υγιείς πολίτες ίδιας ηλικίας και φύλου.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από εθνικά μητρώα, οι ερευνητές υπολόγισαν τα ετήσια εισοδήματα, λαμβάνοντας υπόψη το μορφωτικό επίπεδο και τις άλλες συννοσηρότητες. Η τελική ανάλυση έδειξε πως ο μέσος εργαζόμενος με πρώιμη άνοια χάνει σχεδόν 75.000 ευρώ σε παραγωγικότητα, δηλαδή περίπου 12.000 ευρώ κάθε χρόνο — απώλειες που ξεκινούν δέκα έως δεκαπέντε χρόνια πριν το πρώτο ιατρικό «καμπανάκι».
Το πότε αρχίζει η μείωση αυτή διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της άνοιας. Για τη νόσο Αλτσχάιμερ, η καμπή ξεκινά περίπου έξι χρόνια πριν τη διάγνωση. Αντίθετα, στη μετωποκροταφική άνοια, η απώλεια παραγωγικότητας παρατηρείται από τα έντεκα έτη πριν.
Όπως τονίζει ο νευρολόγος Έινο Σόλτζε του Πανεπιστημίου του Ανατολικού Ελσίνκι, οι καθυστερήσεις στη διάγνωση αφήνουν πολύ χρόνο χαμένο για τους ίδιους τους ασθενείς, αλλά και για την οικονομία και την κοινωνία συνολικά. Οι ερευνητές θεωρούν πως απαιτείται περαιτέρω μελέτη και παρακολούθηση, ώστε να εντοπίζονται οι γνωστικές αλλαγές από νωρίς και να σχεδιαστούν στοχευμένες παρεμβάσεις για να καθυστερούν ή να περιορίζονται οι επιπτώσεις στη ζωή και την εργασία των πασχόντων.
