Η σύγχρονη συζήτηση γύρω από τις σχέσεις Κίνας και ΗΠΑ συχνά επικεντρώνεται στη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη». Όμως, πολλοί ιστορικοί εντοπίζουν στα γραπτά του αρχαίου Αθηναίου στρατηγού κυρίως μια έντονη μεροληψία: Ο Θουκυδίδης, που εκτιμούσε ιδιαίτερα τον Περικλή και μάλιστα είχε σταθεί στο πλευρό του κατά την περίοδο που ο τελευταίος έπειθε τους Αθηναίους να απορρίψουν τις προτάσεις συμφιλίωσης των Σπαρτιατών, επιρρίπτει σχεδόν όλη την ευθύνη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο στη Σπάρτη. Υποστήριζε ότι ο φόβος της Σπάρτης για την ανάπτυξη της Αθήνας ήταν το καθοριστικό στοιχείο, αποσιωπώντας τη δική του συμμετοχή αλλά και του ίδιου του Περικλή στη σύγκρουση που οδήγησε στην πτώση της Αθήνας το 404 π.Χ.
Το επιχείρημα του Θουκυδίδη, ωστόσο, δεν λαμβάνει υπόψη τις πολεμικές κινήσεις της Αθήνας που, κατά την πεντηκονταετή περίοδο ανάμεσα στους Περσικούς και τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, διεξήγαγε επιθετικούς πολέμους από την Αίγυπτο μέχρι την Εύβοια, ελέγχοντας πόλεις και επιβάλλοντας φόρους για να εδραιώσει την κυριαρχία της – μια τακτική που θυμίζει και ορισμένους σημερινούς ηγέτες που δρουν όπου τους δίνεται ευκαιρία για οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη, με στόχο τη διατήρηση της ισχύος τους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Περικλής –και μέσα από τα γραφόμενα του Θουκυδίδη– εμφανιζόταν να προειδοποιεί σχετικά: αν η Αθήνα χάσει την ισχύ της ή δείξει αδυναμία, οι υποτελείς πόλεις θα στραφούν εναντίον της και η πόλη θα υποστεί τις συνέπειες.
Τα παραδείγματα αυτά αναβιώνουν σήμερα, με τον Σι Τζινπίνγκ να τονίζει στη συνάντησή του με τον Τζο Μπάιντεν το 2023 πως η «παγίδα του Θουκυδίδη» δεν είναι μονόδρομος κι ότι Κίνα και ΗΠΑ μπορούν να ευημερήσουν ταυτόχρονα μέσω μιας win-win συνεργασίας στην οικονομία. Σε αυτό το πνεύμα φαίνεται να κινείται και ο Ντόναλντ Τραμπ, το ταξίδι του οποίου στο Πεκίνο υποδηλώνει τη διάθεση για αμοιβαία οφέλη. Το σημερινό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η διεθνής συνεργασία μπορεί να φέρει θετικά αποτελέσματα για όλους, αρκεί να ξεπεραστεί η λογική της σύγκρουσης και της μονομερούς ισχύος.
