Το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που παρουσιάστηκε από την Όλγα Κεφαλογιάννη και τον Σταύρο Παπασταύρου, εισφέρει μια ριζική τομή στη ρύθμιση του τουρισμού στην Ελλάδα. Υιοθετώντας σαφείς κανόνες που εστιάζουν τόσο στην περιβαλλοντική προστασία όσο και στην ανάδειξη των τοπικών ιδιαιτεροτήτων —ειδικά στα ελληνικά νησιά— το νέο σχέδιο φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα υψηλής ποιότητας, βιώσιμο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.
Ο πυρήνας της μεταρρύθμισης στοχεύει στη βέλτιστη χωροταξική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας. Καθορίζονται με απόλυτη σαφήνεια τα σημεία και οι όροι για την ανάπτυξη του τουρισμού, δίνοντας προβάδισμα σε περιοχές που δεν έχουν κορεστεί από τις τουριστικές ροές. Για πρώτη φορά, η ελληνική επικράτεια διαιρείται σε πέντε μοναδικές ζώνες, με βάση την πίεση που δέχεται ο κάθε προορισμός, τα γεωγραφικά δεδομένα και τα καθεστώτα προστασίας που ισχύουν.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η θέσπιση αυστηρού ανώτατου αριθμού τουριστικών κλινών στα νησιά, ανάλογα με το μέγεθός τους. Επιπλέον, οι πρώτα 25 μέτρα από τη θάλασσα παραμένουν αδιαπραγμάτευτα προστατευμένα, επιτρέποντας μόνο παρεμβάσεις για κοινή ωφέλεια. Ιδιαίτερες πρόνοιες λαμβάνονται ακόμα για παραδοσιακούς, εγκαταλελειμμένους οικισμούς, αλλά και για αρχαιολογικούς τόπους και ιστορικές τοποθεσίες.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό λειτουργεί ως εθνικός οδηγός που θέτει μακροπρόθεσμους στόχους και κανόνες για την κατανομή της τουριστικής ανάπτυξης, με προτεραιότητα την ισορροπία μεταξύ οικονομικής προόδου, προστασίας του περιβάλλοντος και κοινωνικής βιωσιμότητας. Για τα πιο δημοφιλή νησιά, η κατασκευή νέων μονάδων περιορίζεται σημαντικά: σε περιοχές μέγιστου κορεσμού απαιτείται ελάχιστο εμβαδόν 16 στρεμμάτων και ανώτατο όριο 100 κλινών ανά κατάλυμα. Σε λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές, το όριο ανεβαίνει και οι προϋποθέσεις διαφοροποιούνται ανά ζώνη.
Το πλαίσιο εισάγει επίσης νέα στάνταρ ποιότητας στις τουριστικές μονάδες, ενισχύει τη σύνδεση του τουρισμού με φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και δίνει άπλετο χώρο σε εναλλακτικές και θεματικές μορφές τουρισμού. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί στην αντιμετώπιση της υπερβολικής πίεσης από τη βραχυχρόνια μίσθωση: καθιερώνεται δυνατότητα επιβολής γεωγραφικών και ποσοτικών περιορισμών, κυρίως σε νησιά με περιορισμένους πόρους ή ήδη κορεσμένους προορισμούς.
Οι υφιστάμενες άδειες και εγκεκριμένα σχέδια δεν επηρεάζονται, ενώ η νέα πολιτική εντάσσεται αρμονικά με άλλες σημαντικές οικονομικές δραστηριότητες, διασφαλίζοντας συνύπαρξη και βιώσιμη ανάπτυξη. Η σημαντικότερη διαφορά από το προσχέδιο του 2024 είναι η αυστηροποίηση των περιβαλλοντικών ρυθμίσεων και η εντατικότερη προστασία ιδιαίτερα ευαίσθητων περιοχών.
Η «επανάσταση» αυτή υπόσχεται να αλλάξει το τοπίο του ελληνικού τουρισμού, βάζοντας στο επίκεντρο τόσο το περιβάλλον και τον πολιτισμό όσο και τα πραγματικά όρια της κάθε περιοχής για μια υγιή τουριστική ανάπτυξη.
