
Όταν καταγράφεις αναμνήσεις για μια εφημερίδα, η ροή του χρόνου γίνεται πιο έντονη, ειδικά όταν η μνήμη φέρνει μπροστά σου πρόσωπα όπως ο Άγγελος Τερζάκης, του οποίου φέτος συμπληρώνονται 47 χρόνια από τον θάνατό του. Ο Τερζάκης, μαζί με σπουδαίες προσωπικότητες της γενιάς του ’30, όπως οι Ηλίας Βενέζης, Γιώργος Θεοτοκάς και Μ. Καραγάτσης, διαμόρφωσαν καθοριστικά την ελληνική πνευματική ζωή, ιδιαίτερα στις δεκαετίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η εμπειρία αυτής της γενιάς με τον πόλεμο τους χάρισε μια ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στην κοινωνία και την πολιτική εξέλιξη της χώρας.
Η επιρροή των κειμένων τους δεν θα ήταν τόσο βαθιά αν δεν τροφοδοτούσαν επί σειρά ετών τις σελίδες εφημερίδων με άρθρα, διηγήματα, κριτικές και επιφυλλίδες. Ο Τερζάκης, φάρος διανόησης, υπήρξε πρότυπο, καθώς η συνεργασία του με “Το Βήμα” την περίοδο της δικτατορίας επεκτάθηκε και, υπό την υπογραφή «Ερανιστής», συνέχιζε να μιλά με θάρρος για τα βάσανα που επέφεραν οι τυραννίες, σαφώς υπαινισσόμενος την ελληνική πραγματικότητα. Ενδεικτικό της τεράστιας παραγωγής του είναι το γεγονός ότι μια επιλογή μόνο των άρθρων του χρειάστηκε δεκαέξι πολυσέλιδους τόμους για να συγκεντρωθεί.
Ξεχωριστό περιστατικό αποτελεί η επιστολή του ζωγράφου Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, ο οποίος περιέγραφε τον ενθουσιασμό και τη λαχτάρα της εβδομαδιαίας ανάγνωσης της επιφυλλίδας του Τερζάκη ως σχεδόν ερωτική αναμονή. Πολλοί αναγνώστες ένιωσαν μεγάλη ανακούφιση όταν αυτές οι επιφυλλίδες συγκεντρώθηκαν σε βιβλία, αφήνοντας στο παρελθόν ογκώδεις φακέλους γεμάτους αποκόμματα. Ακόμη, συγκλονίζει η ιστορία με τον πατέρα που είχε φυλάξει με τάξη τις επιφυλλίδες του Τερζάκη και τις συμπεριέλαβε στη διαθήκη του για τον γιο του.
Ο Άγγελος Τερζάκης ήταν υπόδειγμα δημοκρατικού διαλόγου, με τόσο γνήσια ευγένεια και πολιτισμό ώστε ακόμα και οι πιο σκληροί αντίπαλοί του, φεύγοντας από μια αντιπαράθεση μαζί του, αισθάνονταν ότι οι ίδιοι είχαν κερδίσει. Η προσφορά του ως δασκάλου στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου είναι ανεκτίμητη. Το βιβλίο του «Αφιέρωμα στην τραγική μούσα» βασίστηκε στις σημειώσεις του για τη διδασκαλία του θεάτρου και μέχρι σήμερα παλαιοί και νέοι καλλιτέχνες μιλούν με δέος για τη μοναδική του συμβολή.
Τα θεατρικά του έργα ανέδειξαν ηθοποιούς όπως οι Μαρίκα Κοτοπούλη, Αλέξης Μινωτής και Δημήτρης Χορν, ενώ ο ίδιος δεν ξέχασε ποτέ να τιμήσει και εκείνους που παρέμειναν στις σκιές, όπως η Αθανασία Μουστάκα και ο Νίκος Παρασκευάς. Η προσωπικότητα του Τερζάκη ολοκληρώνεται από μικρές ανθρώπινες στιγμές, όπως την καλοσύνη και αξιοπρέπεια με την οποία δέχθηκε έναν νεαρό φοιτητή για συνέντευξη, προσφέροντας του τον ίδιο σεβασμό που θα έδειχνε σε μια εφημερίδα πανελλήνιας εμβέλειας. Όπως ο ίδιος είχε γράψει, προαισθάνθηκε τις μεγάλες αλλαγές της εποχής του και ένοιωθε ευγνώμων που «φεύγει μαζί της και δεν θα ζήσει έναν ξένο καιρό».
