Η κόρη μου βρίσκεται σε πυρετώδη προετοιμασία για τις προαγωγικές της εξετάσεις στην Α’ Λυκείου. Το δωμάτιό της έχει μετατραπεί σε πραγματικό πεδίο μάχης, με στοίβες βιβλίων, σημειώσεις παντού και χαρτάκια με σημαντικές πληροφορίες κολλημένα στους τοίχους. Μία μέρα που έλειπε, χρειάστηκα τον φορτιστή της – ο δικός μου είχε χαλάσει – και έπεσα πάνω σε ένα τετράδιο γεμάτο δύσκολες εξισώσεις, σύμβολα και μαθηματικές πράξεις που μου φάνηκαν εντελώς ακατανόητες.
Αλήθεια, όταν ήμουν στην ηλικία της καταλάβαινα περισσότερα; Ήδη από το Γυμνάσιο είχα σταματήσει να ασχολούμαι στα πρακτικά μαθήματα και δυσκολευόμουν όλο και περισσότερο όσο μεγάλωνε η σχολική ύλη. Θυμάμαι ένα γραπτό Χημείας το 1981, όταν ένας συμμαθητής μού έδωσε μια γόμα με γραμμένες επάνω μικροσκοπικά όλες τις απαντήσεις. Αντέγραψα βιαστικά, μπέρδεψα τις λύσεις και τελικά ούτε με «σκονάκι» δεν κατάφερα να πάρω καλό βαθμό! Αν οι καθηγητές δεν είχαν δείξει επιείκεια απέναντί μου, πιθανότατα θα ήμουν σχεδόν κάθε χρόνο μετεξεταστέος.
Η κόρη μου, όσο ετοιμάζει τη φρουτοσαλάτα της, μου ζητάει να ακούσω τις μεταφράσεις από τα Αρχαία. Η εικόνα της έχει αλλάξει: από το παιδί που λάτρευε τα παγωτά έχει γίνει ένας νέος άνθρωπος που προσέχει ακόμα και τις θερμίδες.
Τα αγόρια, λένε, είναι πιο απρόσεκτα – τρώνε πρόχειρα, αμελούν την εμφάνισή τους, ποντάρουν τα χαρτζιλίκια τους στο διαδίκτυο. Τα κορίτσια απ’ την άλλη, ξυπνούν από τα χαράματα, διαλέγουν ρούχα, προσέχουν το κάθε τους στιλ και δεν διστάζουν να ανταλλάξουν ρούχα ή να συνδυάσουν διάφορα αξεσουάρ. Για κάποιους, αυτό θεωρείται υπερβολή. Υπάρχουν, μάλιστα, φωνές που απαιτούν επιστροφή στην αυστηρή σχολική ενδυμασία ή ακόμα και στις παλιές ποδιές.
Η αλήθεια όμως είναι μία: οι μαθητές είναι οι αδιάκοπα σκληρά εργαζόμενοι Έλληνες! Από πολύ μικρή ηλικία «τρέχουν» μεταξύ ξένων γλωσσών, αθλημάτων και επιπρόσθετων δραστηριοτήτων, ενώ η ένταση κορυφώνεται στο Λύκειο, στερώντας τους διασκέδαση, ξεκούραση ακόμα και ύπνο. Μήπως το σύστημα είναι τόσο απαιτητικό γιατί η πολιτεία αποτυγχάνει στην δημόσια εκπαίδευση ή οι γονείς, υποσυνείδητα, πιέζουν τα παιδιά να ανταποκριθούν στις δικές τους ανεκπλήρωτες επιθυμίες;
Θα έπρεπε ίσως, όταν τελειώνει ο κύκλος του Λυκείου, κάθε νέος να βιώνει ένα χρόνο χωρίς άγχος, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες, πριν πάρει το δρόμο για την αγορά εργασίας ή το πανεπιστήμιο. Σήμερα όμως, οι φοιτητές νιώθουν τεράστια πίεση για να εξασφαλίσουν μία επαγγελματική προοπτική και ανταγωνίζονται σκληρά μεταξύ τους. Η ανάγκη για ένα καλύτερο μέλλον τους σπρώχνει να μην αφήνουν τίποτα στη τύχη.
Συχνά, μάταια παρακινώ την κόρη μου να χαλαρώσει λίγο, να δει μια ταινία, να βγει με φίλους. Η απάντησή της είναι αποστομωτική: «Δεν τα κάνω αυτά για εσένα!». Το άγχος για την τελειότητα έχει γίνει πια τρόπος ζωής, αδιαπραγμάτευτος.
