Αντιμέτωπη με ιστορικά διλήμματα η Ισπανία – Η σύγκρουση Τραμπ και Σάντσεθ ανοίγει νέο γεωπολιτικό κεφάλαιο
Η απόφαση του Πέδρο Σάντσεθ να υψώσει τείχος στις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά την κρίση στο Ιράν, δημιουργεί νέα δεδομένα στην παγκόσμια σκηνή. Με το να απαγορεύει στις ΗΠΑ τη χρήση των βάσεων Ρότα και Μορόν στη νότια Ισπανία για πιθανές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, ο Ισπανός πρωθυπουργός επέλεξε ανοιχτά τη ρήξη με τη «γραμμή» Τραμπ, ακόμα κι όταν ο τελευταίος εξαπέλυσε απειλές για πλήρη διακοπή εμπορικών σχέσεων. Ο Σάντσεθ δηλώνει πως δεν θα θυσιάσει τις αξίες της Ισπανίας για το φόβο κυρώσεων, επιχειρώντας να αναδείξει ένα προφίλ αταλάντευτου ηγέτη.
Κι ενώ η Μαδρίτη ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και συνεργάζεται με τη Γαλλία και τη Βρετανία, προσπαθεί να αποδείξει πως είναι δυνατή η άρνηση απέναντι στον Λευκό Οίκο χωρίς να διακυβεύει τη συλλογική άμυνα.
Σάντσεθ: Ο ηγέτης που λέει «όχι» στα λάθη του παρελθόντος
Η αντιπαράθεση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Ο Σάντσεθ φέρνει στο προσκήνιο το τραύμα του 2003, όταν ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ είχε στηρίξει την εισβολή στο Ιράκ, με μαζικές διαδηλώσεις να συγκλονίζουν τότε τη χώρα. Υποστηρίζοντας ξανά το σύνθημα «Όχι στον πόλεμο», ο Σάντσεθ επιχειρεί να δομήσει την εικόνα εκείνου που διορθώνει τα σφάλματα της Δεξιάς και προτάσσει τα εθνικά συμφέροντα απέναντι στη βούληση των ΗΠΑ.
Κλιμακούμενη αντιπαράθεση σε άμυνα και Γάζα
Η κόντρα δεν περιορίζεται στο Ιράν. Η Ισπανία αρνήθηκε να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της στο 5% του ΑΕΠ όπως απαιτεί το νέο δόγμα του ΝΑΤΟ υπό αμερικανική ηγεσία και μπλόκαρε τη μεταφορά όπλων στη Γάζα μέσω ισπανικού εδάφους. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, κατηγορεί τη χώρα ότι επωφελείται από τη συλλογική ασφάλεια χωρίς να πληρώνει το ανάλογο κόστος, ενώ η ισπανική κυβέρνηση διαμηνύει πως υπέρμετρες αμυντικές δαπάνες θα έβλαπταν το κοινωνικό σύστημα.
Εμπορικός πόλεμος με παγκόσμιες συνέπειες
Οι απειλές του Τραμπ για embargo ρίχνουν βαριά σκιά στο ισπανικο-αμερικανικό εμπόριο: Η Ισπανία εξάγει στις ΗΠΑ αγαθά αξίας 21 δισ. δολαρίων ετησίως και εισάγει προϊόντα αξίας 26 δισ., με το φυσικό αέριο να είναι ζωτικής σημασίας. Εταιρείες-κολοσσοί όπως η Banco Santander και η Iberdrola απειλούνται από ένα εμπόλεμο κλίμα, παρόλα αυτά, οι ευρωπαϊκοί κανόνες δυσκολεύουν την εφαρμογή απόλυτων κυρώσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε σθεναρά, δηλώνοντας πως απειλές εναντίον της Ισπανίας συνιστούν ταυτόχρονα και απειλές προς ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, δείχνοντας ότι η δυσαρμονία ενδέχεται να προκαλέσει ακόμη βαθύτερη διατλαντική κρίση.
Νέα στρατηγική στην Κεντροαριστερά
Ο Σάντσεθ διαμορφώνει μία νέα, σαφώς αντι-Τραμπική πολιτική ταυτότητα στην ευρωπαϊκή κεντροαριστερά, επικρίνοντας ανοιχτά τις σκληρές μεταναστευτικές πολιτικές των ΗΠΑ, προωθώντας μεγάλης κλίμακας ενσωμάτωση μεταναστών και χαρακτηρίζοντας την ισραηλινή επέμβαση στη Γάζα ως γενοκτονία, ενώ ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν επισήμως την παλαιστινιακή κρατική οντότητα.
Επιπλέον, στρατηγικές συνεργασίες με την Κίνα σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και οι ανανεώσιμες πηγές, αλλά και σκληρότερος έλεγχος στη λειτουργία των Big Tech, τονίζουν την πρόθεση της Ισπανίας να διαχωρίσει τη θέση της από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η σύγκρουση μεταξύ Σάντσεθ και Τραμπ δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο: μπορεί να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας νέας φάσης για την ευρωπαϊκή αυτονομία, αλλά το μεγάλο στοίχημα παραμένει αν η Ισπανία και η Ευρώπη αντέξουν το κόστος μιας παρατεταμένης αντιπαράθεσης σε μια εύθραυστη παγκόσμια συγκυρία.
