Ένα νέο κεφάλαιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις φαίνεται να ανοίγει με τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που ορίστηκε για την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στο πολυτελές «Λευκό Παλάτι» της Άγκυρας, ύστερα από αλλεπάλληλες αναβολές. Η ελληνική πλευρά προσέρχεται με συγκρατημένη αισιοδοξία, στοχεύοντας τόσο στη σταθεροποίηση της απευθείας επικοινωνίας, όσο και στην ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας χωρίς παρεμβάσεις τρίτων, ώστε να βελτιωθεί το κλίμα προς όφελος και των δύο χωρών.
“Παρά τα χρόνια άλυτων διαφορών, μπορούμε να οικοδομήσουμε μία συνεργασία που θα λειτουργεί αποτελεσματικά,” σημειώνει ο πρωθυπουργός λίγες ημέρες πριν την κρίσιμη επίσκεψη στην Τουρκία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Ενδεικτική είναι η τοποθέτησή του: “Το ταγκό θέλει δύο”, υπογραμμίζοντας πως κάθε πρόοδος βασίζεται στη συνεννόηση των δύο πλευρών.
Η Αθήνα, ξεκάθαρη ως προς τη στάση της, αναγνωρίζει μόνο μία διαφορά με την Άγκυρα: τον καθορισμό υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις τουρκικές αντιδράσεις, τη στρατηγική συμμαχία Ελλάδας με Ισραήλ και ΗΠΑ, και την εμμονή στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο Μητσοτάκης εκτιμά ότι η προοπτική κλιμάκωσης είναι απομακρυσμένη.
Όμως, η τουρκική ρητορική συνεχίζει να προκαλεί – λίγες ημέρες πριν το τετ α τετ, το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας στηρίζει αδιάκοπα τα «δικαιώματα» της χώρας για θαλάσσιες ζώνες. Η ελληνική απάντηση παραμένει αταλάντευτη: επιμονή στη διεθνή νομιμότητα και λύσεις βάσει διεθνούς δικαίου, όπως επιβεβαιώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα σημειώνει τα απτά οφέλη της ηρεμίας στο Αιγαίο: μείωση των παραβιάσεων, ελευκόλυνση βίζας για Τούρκους πολίτες στα νησιά, ανάπτυξη του διασυνοριακού εμπορίου και πρόοδο στη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Η πρόσφατη τραγωδία στη Χίο, με 15 ζωές να χάνονται, ωθεί τον Μητσοτάκη να τονίσει την ανάγκη για αυστηρή συνεργασία με την Τουρκία, ώστε να μπει τέλος στις επικίνδυνες μεταναστευτικές ροές, που, όπως επισημαίνει, δεν πρέπει να καθορίζονται από διακινητές ή τρίτες δυνάμεις.
Η προσεχής αυτή συνάντηση έχει ιδιαίτερη σημασία, όντας η πρώτη μετά από σχεδόν ενάμιση χρόνο — από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το Σεπτέμβριο 2024. Η διατήρηση ανοικτών διαύλων, η αποτροπή εντάσεων και η ενίσχυση της σταθερότητας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν μονόδρομο, όπως συμφωνούν Αθήνα και Άγκυρα, την ώρα που ολόκληρη η περιοχή κρατά την ανάσα της για τις εξελίξεις.
