Η δημοσίευση των διαθηκών εισέρχεται σε μια νέα, πιο σύγχρονη εποχή, χάρη στην ηλεκτρονική πλατφόρμα diathikes.gr, η οποία μεταφέρει όλες τις σχετικές διαδικασίες από τα δικαστήρια στα συμβολαιογραφικά γραφεία. Όπως παρουσίασε πρόσφατα η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου, Ελένη Κοντογεώργου, η νέα αυτή διαδικασία απλοποιεί αισθητά την τακτοποίηση κληρονομικών ζητημάτων, αλλά φέρνει μαζί της μια σειρά από ερωτήματα τόσο για τους συμβολαιογράφους όσο και για όλους όσοι πρόκειται να διαχειριστούν διαθήκες.
Οι κληρονόμοι πλέον εξοικονομούν χρόνο και πολύμηνες αναμονές, ενώ η εφαρμογή της πλατφόρμας ξεκίνησε αρχικά για θανάτους μετά την 1η Νοεμβρίου 2025 και στη συνέχεια επεκτάθηκε αναδρομικά για κάθε περίπτωση. Σημαντικό όφελος αποτελεί επίσης η ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών και η αποσυμφόρηση των δικαστηρίων από χιλιάδες εκκρεμείς αιτήσεις.
Ανάμεσα στα “11 σημεία-σταθμούς” που πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες ξεχωρίζουν τα ακόλουθα:
1. Μόνο ο ίδιος ο διαθέτης έχει τη δυνατότητα να καταθέσει και να ανακαλέσει τη διαθήκη του — δεν προβλέπεται πληρεξούσιος.
2. Η κύρια κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης είναι υποχρεωτική όταν το πρόσωπο που τιμάται δεν ανήκει στους στενούς συγγενείς ή όταν η διαθήκη υποβάλλεται για δημοσίευση μετά από δύο έτη από τον θάνατο. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται πάντα γραφολογικός έλεγχος.
3. Ελλείψεις στη χρονολόγηση δεν οδηγούν απαραίτητα σε ακυρότητα, εφόσον μπορεί να προσδιοριστεί ο χρόνος σύνταξης. Η έλλειψη υπογραφής καλύπτεται αν όλο το κείμενο βρίσκεται υπό τη γραφή και το όνομα του διαθέτη.
4. Κάθε διαδικασία ξεκινά με την κατάθεση ληξιαρχικής πράξης θανάτου στον συμβολαιογράφο, ο οποίος φροντίζει άμεσα για τη δημοσίευση.
5. Η προσωπική παρουσία του αιτούντα δεν απαιτείται — η διαθήκη ψηφιοποιείται και το αντίγραφο αναρτάται αυτόματα στο μητρώο.
6. Σε περιπτώσεις θανάτου μετά την 1η/11/2025, ένα μόνο πιστοποιητικό είναι αρκετό. Διαφορετικά, μπορεί να απαιτείται κι από το Πρωτοδικείο, έως ότου ολοκληρωθεί η ψηφιακή ένωση των αρχείων.
7. Το κόστος φτάνει τα 35 ευρώ για τη δημοσίευση και 45 ευρώ για το πρακτικό, ενώ το πιστοποιητικό εκδίδεται μέσα σε 2 ως 5 εργάσιμες, ανάλογα με τον όγκο της διαδικασίας.
8. Κλασικά λάθη όπως η λανθασμένη αναγραφή ονόματος ή ημερομηνίας θανάτου καθυστερούν την έκδοση, γι’ αυτό απαιτείται προσοχή στη συμπλήρωση της αίτησης.
9. Σε περίπτωση που η διαθήκη έχει ανακληθεί, το σύστημα μπλοκάρει αυτόματα τη δημοσίευση.
10. Η διασύνδεση πλέον με τα προξενεία επιτρέπει και στους απόδημους Έλληνες να διευθετούν με ασφάλεια την κληρονομική τους υπόθεση εξ αποστάσεως.
11. Διαθήκες σε ξένη γλώσσα γίνονται δεκτές μόνο με επίσημη μετάφραση από εξουσιοδοτημένο δικηγόρο ή το ΥΠΕΞ, και δεν μπορεί ο συμβολαιογράφος να αναλάβει τη μετάφραση προσωπικά.
Με αυτά τα κρίσιμα σημεία, η ψηφιακή διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών υπόσχεται μια ασφαλέστερη και πιο άμεση διεκπεραίωση των κληρονομικών υποθέσεων στην Ελλάδα, εξασφαλίζοντας δικλείδες ασφάλειας για πολίτες και απογόνους.
