Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υλοποίησε αυτό που είχε προαναγγείλει και δήλωσε ξεκάθαρα: Το όριο του 3% για είσοδο στη Βουλή και το μπόνους προς το πρώτο κόμμα παραμένουν αμετάβλητα, βάζοντας τέλος στα σενάρια για αλλαγές που θα ευνοούσαν τους ισχυρούς παίκτες. Οι ισχυρές πιέσεις που δέχτηκε να αυξήσει το πλαφόν στο 5% και να προσαρμόσει το μπόνους δεν στάθηκαν ικανές για να μεταβληθεί η βασική αρχιτεκτονική του εκλογικού συστήματος – μια στρατηγική που δείχνει προσήλωση στη θεσμικότητα. Η μεγάλη τομή αφορά κυρίως τους Έλληνες του εξωτερικού, καθώς εκεί έρχονται οι μεγαλύτερες αλλαγές.
Πλέον, θεσμοθετείται τριεδρική εκλογική περιφέρεια αποκλειστικά για τους αποδήμους. Κάθε κόμμα θα μπορεί να υποβάλει έως και πέντε υποψηφιότητες, με εκλογή μέσω σταυρού και μείωση των βουλευτών Επικρατείας από 15 σε 12, κάτι που ίσχυε παλαιότερα. Αν και τα μικρότερα κόμματα μπορεί να μην εξασφαλίσουν έδρα Επικρατείας, δεν χάνουν τελικά τη βουλευτική τους εκπροσώπηση, καθώς αυτή θα μεταφέρεται σε άλλες περιφέρειες βάσει του 3%. Για να ισχύσει η ρύθμιση από τις επόμενες εκλογές απαιτούνται 180 ψήφοι στη Βουλή, αλλιώς θα εφαρμοστεί στη μεθεπόμενη αναμέτρηση.
Όσον αφορά τη δυνατότητα επιστολικής ψήφου για εγγεγραμμένους Έλληνες του εξωτερικού, η κυβέρνηση πιέζει να εφαρμοστεί όχι μόνο στις ευρωεκλογές αλλά και στις εθνικές, με 200 ψήφους να απαιτούνται στη Βουλή για τη σχετική νομοθεσία. Στις τελευταίες εθνικές εκλογές του 2023, το εκλογικό σώμα των αποδήμων έφτασε τις 25.610 εγγραφές, με συμμετοχή 17.365 και ευδιάκριτη υπεροχή της ΝΔ (42,6%). Στις ευρωεκλογές του 2024, η επιστολική ψήφος αυξάνει τη συμμετοχή στους 36.645, με τη ΝΔ και πάλι κυρίαρχη (40,2%), ενώ μικρότερα κόμματα διατηρούν μερίδια.
Οι ανακατατάξεις αφήνουν μικρό περιθώριο για σημαντικές μεταβολές στο τελικό αποτέλεσμα ή στην αυτοδυναμία. Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται ανοιχτό στο διάλογο, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καταγράφει ικανοποιητικές επιδόσεις στους απόδημους. Το ΚΚΕ πιθανότατα θα απέχει λόγω ιδεολογικών διαφωνιών. Η πολιτική σκηνή «βράζει» και στη Θεσσαλονίκη, όπου ονόματα όπως οι Μαργαρίτης Σχοινάς και Βούλα Πατουλίδου συζητούνται έντονα για υποψηφιότητες, με φήμες να θέλουν την Πατουλίδου φαβορί για τη Β’ Θεσσαλονίκης. Από την άλλη, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης ξεκαθαρίζει πως δεν θα είναι υποψήφιος, διαψεύδοντας τα σενάρια.
Παράλληλα, επικριτική και φορτισμένη είναι η στάση μερίδας της Ακροδεξιάς με αιχμηρές τοποθετήσεις – η Μαρία Καρυστιανού μιλά ακόμα και για “εθνική προδοσία” ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν, απαιτώντας πλήρη διαφάνεια για τα υπό διαπραγμάτευση εθνικά θέματα. Στο προσκήνιο και ο Θόδωρος Ρουσόπουλος, που ανακοινώνει την αποχώρησή του από την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης και την πιθανή ολοκλήρωση της πολιτικής του διαδρομής.
Οι εξελίξεις στο εκλογικό σύστημα αναμένεται να διαμορφώσουν νέα δεδομένα, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον λίγους μήνες πριν τη μάχη της κάλπης.
