Ο επίτροπος για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα, σε πρόσφατη συνέντευξή του στις Βρυξέλλες, εξηγεί ότι το ανανεωμένο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλάζει τα δεδομένα των επενδύσεων, ενώ παράλληλα θέτει την ενέργεια στο επίκεντρο της εθνικής ασφάλειας. Η αναθεώρηση του μηχανισμού, που παρουσιάστηκε στις 17 Ιουλίου, στοχεύει στη μείωση των εκπομπών αερίων, παρά τις έντονες αντιδράσεις.
Ο Χούκστρα απάντησε στις επικρίσεις για χαλάρωση των κλιματικών στόχων μέσω της αναθεώρησης, βάζοντας στο επίκεντρο τις επιπτώσεις στον ναυτιλιακό τομέα μετά από παρεμβάσεις χωρών όπως η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των δικαιωμάτων εκπομπών ελαττώνεται με ταχύτερους ρυθμούς, οι περισσότερες άδειες πωλούνται, ενώ αυξάνεται η επένδυση σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών.
Στα βασικά στοιχεία της αναθεώρησης ο επίτροπος τόνισε τρεις προκλήσεις: ο άνισος ανταγωνισμός των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, η εξαγωγή κεφαλαίων εκτός Ευρώπης λόγω δωρεάν δικαιωμάτων και η χαμηλή επιστροφή των εσόδων του ETS στη βιομηχανία. Τώρα, τουλάχιστον το μισό από τα ετήσια έσοδα των κρατών-μελών θα επιστρέφουν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενώ στον μηχανισμό εντάσσονται πλέον και οι τομείς των αποβλήτων, αεροπορίας και ναυτιλίας.
Για τις αερομεταφορές, η πρόβλεψη επεκτείνει το ETS στα ιδιωτικά τζετ, αυξάνει την εμβέλεια καλύπτοντας πλέον ως και 5.000 χιλιόμετρα από το ευρωπαϊκό κέντρο, και ενθαρρύνει τη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων. Επίσης, προβλέπεται η άμεση αξιοποίηση το 80% της χρηματοδότησης εφόσον παρουσιάζονται συγκεκριμένα επενδυτικά σχέδια.
Στον ναυτιλιακό τομέα, απαντώντας σε ανησυχίες χωρών όπως η Ελλάδα, η Μάλτα και η Κύπρος, ο αρχικός σχεδιασμός συμπεριέλαβε λιμάνια στη Μεσόγειο (Tanger Med, East Port Said), ενώ θα διαδεχθούν σύντομα τουλάχιστον 20 λιμάνια στη νότια Μεσόγειο, διασφαλίζοντας δίκαιους όρους. Παράλληλα γίνονται σημαντικές εξαιρέσεις για φέρι και μικρά νησιά, ενώ ως το 2038, ποσοστό 3,5% των εσόδων από το ETS θα επιστρέφει στις χώρες της περιοχής.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ανέδειξε, όπως επισήμανε ο Χούκστρα, πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη λόγω της εξάρτησής της: «Πάνω από 80% του φυσικού αερίου και σχεδόν το σύνολο του πετρελαίου εισάγονται από εκτός ΕΕ», σημειώνοντας πως δεν υπάρχει εύκολη λύση. Τόνισε ως μοναδική διέξοδο την επένδυση σε οικονομικότερη, εγχώρια ενέργεια, όπως η πυρηνική, οι ανανεώσιμες πηγές, η γεωθερμία, οι διασυνδέσεις και η ενίσχυση τεχνολογιών αποθήκευσης.
