Η Ελλάδα διατηρεί μία από τις υψηλότερες θέσεις παγκοσμίως στον αριθμό των καισαρικών τομών, με το τρομακτικό ποσοστό του 67%, τη στιγμή που σε χώρες της Ευρώπης τα αντίστοιχα νούμερα κυμαίνονται ανάμεσα στο 15% και 30%. Σε ορισμένα επαρχιακά νοσοκομεία, μάλιστα, τα ποσοστά αγγίζουν ακόμα και το 84%, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023. Τα παραπάνω επιβεβαιώνει η Κωνσταντίνα Νούσια, πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Μαιευτικής Βίας Ελλάδος, η οποία μίλησε στο ραδιόφωνο για τις σοβαρές συνέπειες αυτού του φαινομένου.
Όπως σημειώνει, τα μωρά που έρχονται στον κόσμο με καισαρική διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος, βάσει επιστημονικών μελετών. Παράλληλα, η αλόγιστη χρήση καισαρικής, χωρίς ιατρική αιτιολόγηση, θεωρείται μορφή μαιευτικής απειλής, προκαλώντας μεγαλύτερα προβλήματα ανάρρωσης στις μητέρες.
Η μαιευτική βία δεν περιορίζεται στις ιατρικές πράξεις – μπορεί να είναι λεκτική, ψυχολογική ή σωματική. Εκφράζεται με ανεπαρκή ενημέρωση των εγκύων, εκτέλεση πράξεων χωρίς συναίνεση, επαναλαμβανόμενες περιττές εξετάσεις και επικίνδυνους χειρισμούς όπως ο Christeller, που σε πολλά κράτη έχουν πλέον εγκαταλειφθεί λόγω των κινδύνων για μητέρα και παιδί.
Η ίδια η πρόεδρος γνωστοποιεί ότι έχει βιώσει όλες τις διαστάσεις της μαιευτικής βίας κατά τις δικές της γέννες, αλλά τονίζει ότι πρέπει να επικεντρωνόμαστε στο φαινόμενο και όχι στην προσωπική ιστορία. Εξαιρετικά συχνό παράδειγμα είναι η ψυχολογική πίεση προς τις γυναίκες να υποβληθούν σε καισαρική χωρίς πραγματική ανάγκη, συχνά με εκφοβιστικές δηλώσεις για την υγεία του παιδιού τους.
Στην Ελλάδα επικρατεί ένα μοντέλο βασισμένο στους γιατρούς, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου οι μαίες κατέχουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση του φυσιολογικού τοκετού. Ο φυσικός τοκετός εξασφαλίζει ταχύτερη αποκατάσταση στη μητέρα και συντελεί στην ομαλή μεταφορά του μικροβιώματος στο βρέφος, γεγονός που ενισχύει το ανοσοποιητικό του σύστημα.
Ανησυχητικές είναι και οι μακροπρόθεσμες ψυχολογικές συνέπειες: Πολλές γυναίκες, μετά από τραυματικές εμπειρίες ή έκθεση σε μαιευτική βία, αναπτύσσουν φόβο για μια δεύτερη εγκυμοσύνη – οδηγώντας τις συχνά να αποφεύγουν εντελώς τη διεύρυνση της οικογένειάς τους. Η εξέλιξη αυτή απειλεί ιδιαίτερα την Ελλάδα, όπου το δημογραφικό πρόβλημα έχει ήδη λάβει ανησυχητικές διαστάσεις.
Η κ. Νούσια προτρέπει όλες τις μέλλουσες μητέρες να ενημερώνονται σωστά, να σχεδιάζουν τον τοκετό τους και να απαιτούν σεβασμό σε κάθε ιατρική πράξη. Υπό κατάλληλες συνθήκες, ακόμη και μετά από καισαρική, είναι εφικτός ένας φυσιολογικός τοκετός σε επόμενη κύηση.
