Ένα μεγάλο κεφάλαιο της επιχειρηματικής ιστορίας στην Κρήτη φαίνεται να φτάνει στο τέλος του, καθώς η γνωστή βιομηχανία εμφιαλωμένου νερού ΕΤΑΝΑΠ – «Σαμαριά», που για σχεδόν 50 χρόνια αποτελούσε παράδειγμα λαϊκής συμμετοχής, βρίσκεται μπροστά σε ραγδαίες εξελίξεις. Η εταιρεία με εκατοντάδες μικρομετόχους, που ξεκίνησε χάρη στην πρωτοβουλία του μακαριστού Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου Γαλανάκη το 1978, κινδυνεύει να περάσει σε χέρια ελάχιστων επενδυτών, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο.
Με το brand «Σαμαριά» να δεσπόζει πανελλαδικά και τα προϊόντα της να βραβεύονται σε διεθνείς διαγωνισμούς όπως το Berkeley Springs, η International Taste Institute και η Monde Selection, η ΕΤΑΝΑΠ κατάφερε να στείλει νερό «Σαμαριά» και «Λευκά Όρη» στις ΗΠΑ, την Κίνα, την Αυστραλία, τη Γερμανία και την Κύπρο. Από το 1980 που ξεκίνησε η λειτουργία της, προχώρησε δυναμικά σε επεκτάσεις: το 2005 ακολούθησε άνοιγμα στην Αθήνα, το 2010 νέα γραμμή παραγωγής με επένδυση 6,3 εκατ. ευρώ, το 2021 διεύρυνε αποθήκες και το 2022 επεκτάθηκε στη γυάλινη συσκευασία.
Σήμερα, η μετοχική της σύνθεση έχει αλλάξει πλέον δραστικά, με τον όμιλο Attica Συμμετοχών να διαθέτει το 35%, τη Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων το 28,5% και τον Πρόεδρο Μανώλη Αποστολάκη το 13,5%, ενώ το υπόλοιπο ανήκει σε πολλούς μικρομετόχους. Η μείωση της παρουσίας των μικρομετόχων διαφάνηκε με το πέρασμα των χρόνων, καθώς μόλις το 82% του μετοχικού κεφαλαίου εκπροσωπείται συστηματικά στις συνελεύσεις.
Την αποφασιστική ώθηση για αλλαγές έδωσε η υποχρέωση της Τράπεζας Χανίων, μετά την πανελλαδική τραπεζική άδεια που έλαβε και την απαίτηση της Τράπεζας της Ελλάδος να απομακρυνθεί από μη τραπεζικές δραστηριότητες. Αυτό άνοιξε δρόμο σε πρόταση επενδυτών για εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου, καταθέτοντας προσφορές 16,5 έως 17,1 ευρώ ανά μετοχή συμπεριλαμβανομένου μερίσματος. Η Deloitte εκτίμησε τη δίκαιη αξία στα 17 ευρώ, ενώ παραμένει άγνωστο εάν θα υπάρξουν ανταγωνιστικές προτάσεις μέχρι την τελική απόφαση των μετόχων.
Τα οικονομικά μεγέθη εντυπωσιάζουν, αφού για το 2025 ο τζίρος έφτασε τα 20,7 εκατ. ευρώ, τα καθαρά κέρδη στα 3,41 εκατ. ευρώ και ο δανεισμός της εταιρείας είναι ανύπαρκτος. Συνολικά, η αποτίμηση αγγίζει τα 54 εκατ. ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο από τις προηγούμενες δημόσιες προσφορές.
Το κλειδί για τις εξελίξεις αποτελεί η μυστική ταυτότητα του επενδυτικού σχήματος, με πληροφορίες να μιλούν για ισχυρούς Έλληνες επενδυτές εκτός Κρήτης, που στοχεύουν σε γρήγορη επέκταση και στην ηπειρωτική Ελλάδα, διατηρώντας όμως τη βάση της παραγωγής και το εργατικό δυναμικό στην πατρίδα της εταιρείας.
Οι επόμενες μέρες αναμένεται να καθορίσουν εάν η ΕΤΑΝΑΠ – η τελευταία μεγάλη εταιρεία με αμιγώς λαϊκή βάση στην Κρήτη – θα παραμείνει στα χέρια των πολλών ή θα αλλάξει ριζικά σελίδα, σηματοδοτώντας ένα συγκλονιστικό τέλος εποχής για το νησί και την ελληνική επιχειρηματικότητα.
