Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ξανά στην παγκόσμια επικαιρότητα, ύστερα από επίμαχες δηλώσεις του Ιράν και μια ηχηρή ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social το βράδυ του Σαββάτου, 20 Ιουνίου 2026. Το επίκεντρο είναι πλέον η ναυσιπλοΐα σε αυτή την «αρτηρία» του παγκόσμιου εμπορίου, με το πολιτικο-διπλωματικό θερμόμετρο να ανεβαίνει επικίνδυνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε πως δεν σκοπεύει να επιτρέψει την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, παρά μόνο αν αυτά θεσμοθετηθούν από τις ΗΠΑ σε περίπτωση αποτυχίας οριστικής συμφωνίας με το Ιράν. «Δεν θα υπάρξουν διόδια για 60 μέρες κατά την εκεχειρία και ούτε μετά, εκτός και αν τα επιβάλουν οι ΗΠΑ ως ανταμοιβή για τα κόστη και την προστασία που παρείχαν στη Μέση Ανατολή», τόνισε χαρακτηριστικά, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.
Η παρέμβασή του ήρθε λίγο μετά από πληροφορίες ιρανικών πηγών σχετικά με νέα μέτρα στο καθεστώς των Στενών. Η αμερικανική πλευρά ωστόσο αρνείται πως υπάρχει αλλαγή στην ελεύθερη διέλευση των πλοίων, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να διαβεβαιώνει πως «δεν εντοπίζεται καμία ένδειξη για κλείσιμο», παρά τις ιρανικές ανακοινώσεις και την πρόκληση έντασης με το Ισραήλ στο υπόβαθρο.
Τα Στενά του Ορμούζ παίζουν ζωτικό ρόλο για το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα, καθώς από εκεί διακινείται σημαντικό ποσοστό πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε συζήτηση για αποκλεισμό ή δυσχέρεια στην κυκλοφορία αναστατώνει τα χρηματιστήρια και κυβερνήσεις που εξαρτώνται άμεσα από τη διαδρομή αυτή.
Ο αμερικανικός στρατός και συγκεκριμένα η Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), ανακοίνωσε πως σήμερα κινήθηκαν 55 εμπορικά πλοία που μετέφεραν άνω των 17 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, διαψεύδοντας κάθε σενάριο κλεισίματος. Ο εκπρόσωπος της CENTCOM, Τιμ Χόκινς, υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν έχει τον έλεγχο των Στενών και ότι οι ΗΠΑ διασφαλίζουν τη σταθερότητα στην περιοχή.
Την ώρα που η ένταση κορυφώνεται, νέος γύρος κρίσιμων τεχνικών επαφών προγραμματίζεται στην Ελβετία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, με τη συμμετοχή διαμεσολαβητών από Κατάρ και Πακιστάν. Τα εμπόδια ωστόσο είναι μεγάλα, με το Ιράν να εμμένει στην επιρροή του στα Στενά για διαπραγματευτική πίεση και την Ουάσινγκτον να δίνει έμφαση στα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια.
Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ και του Στιβ Γουίτκοφ ως απεσταλμένων των ΗΠΑ, αλλά και του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ με κορυφαίους αξιωματούχους ασφαλείας, οικονομίας και πετρελαίου στη διαπραγμάτευση.
Παρά τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ισχύουν σοβαρές διαφορές σχετικά με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν (περίπου 440 κιλά στο Ισφαχάν κατά το ΔΟΑΕ). Η ισραηλινή ανησυχία κορυφώθηκε, καθώς εκτιμάται ότι οι ΗΠΑ βιάστηκαν να διαπραγματευτούν παρακάμπτοντας το Τελ Αβίβ. Οι προσεχείς ημέρες θα είναι κρίσιμες, ενώ πολλοί φοβούνται ότι μια παρατεταμένη έλλειψη εμπιστοσύνης μπορεί να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία.
