Μια εντυπωσιακή επιστημονική αποκάλυψη φέρνει νέα δεδομένα στον τρόπο που νιώθουμε απογοήτευση και πώς επηρεάζει τη ζωή μας. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον στις ΗΠΑ εντόπισαν μια ξεχωριστή ομάδα νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο που λειτουργούν ως «δείκτης απογοήτευσης», στέλνοντας σήμα κάθε φορά που οι προσδοκίες μας διαψεύδονται.
Στημελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology, οι επιστήμονες περιγράφουν πειράματα σε ποντίκια όπου διαπίστωσαν ότι ειδικοί νευρώνες ενεργοποιούνται όταν το ζώο δεν λαμβάνει την ανταμοιβή που περίμενε, αποδεικνύοντας πως το αίσθημα της ματαίωσης έχει βιολογική βάση και δεν είναι απλώς μια εσωτερική κατάσταση.
Η επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, Έμιλι Σίλβεστρακ, υπογράμμισε ότι ο εντοπισμός αυτών των κυττάρων ανοίγει τον δρόμο για πρωτοποριακές θεραπείες σε ψυχικές ασθένειες όπως η κατάθλιψη και ο εθισμός. Μέχρι σήμερα, τα υπάρχοντα φάρμακα στοχεύουν γενικά τον εγκέφαλο, προκαλώντας πολλές παρενέργειες. Η νέα γνώση υπόσχεται πιο στοχευμένες και ασφαλείς λύσεις.
Πώς λειτουργεί ο «μετρητής απογοήτευσης»;
Η ερευνητική ομάδα μελέτησε μια ιδιαίτερη περιοχή, τη lateral habenula, γνωστή και ως «κέντρο αντι-ανταμοιβής». Εντόπισαν για πρώτη φορά νευρώνες που εκπέμπουν ιδιαίτερα σήματα μόλις ένας οργανισμός χάνει την προσδοκώμενη ανταμοιβή του. Σε πειράματα με ποντίκια, όταν αυτά περίμεναν ζαχαρόνερο και τελικά λάμβαναν λιγότερο ή καθόλου, καταγραφόταν ισχυρή αντίδραση της συγκεκριμένης ομάδας κυττάρων.
Όπως εξηγεί η επιστημονική ομάδα, οι νευρώνες αυτοί δε «χτυπούν» σε οποιοδήποτε αρνητικό γεγονός, αλλά μόνο όταν υπάρχει διάψευση μιας προσμονής ανταμοιβής, γεγονός με τεράστια σημασία για τη λειτουργία του εγκεφάλου αλλά και την εξέλιξη θεραπειών.
Το μέλλον των θεραπειών εγκεφάλου
Οι ερευνητές, η Έμιλι Σίλβεστρακ και η Κάνα Σουζούκι, σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε βαθύτερη ανάλυση για το πώς η ρύθμιση αυτών των νευρώνων επηρεάζει τη συμπεριφορά. Στόχος τους είναι να κατανοήσουν πώς η διαταραχή στη λειτουργία των συγκεκριμένων κυττάρων σχετίζεται με παθήσεις όπως ο εθισμός και η κατάθλιψη.
Η ανακάλυψή τους δείχνει πως η εξειδικευμένη στόχευση συγκεκριμένων εγκεφαλικών κυττάρων μπορεί κάποτε να προσφέρει φάρμακα με ελάχιστες παρενέργειες και μέγιστη αποτελεσματικότητα. Το μυστικό κρύβεται στην ποικιλομορφία των νευρώνων και στη χαρτογράφηση των ξεχωριστών τους ρόλων. Η έρευνα αυτή αλλάζει όλα όσα γνωρίζαμε για τη χαρά, τη λύπη και τη χημεία του εγκεφάλου μας.
