Ιστορική τομή στην Ουκρανία έφερε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υπογράφοντας σήμερα νόμο που αφαιρεί κάθε προνόμιο προστασίας για τη ρωσική γλώσσα. Πρόκειται για ένα βήμα που δημιουργεί νέα δεδομένα στη γλωσσική πολιτική της χώρας, ειδικά καθώς τα ρωσικά παραμένουν ακόμη μητρική γλώσσα για σημαντικό τμήμα του πληθυσμού, παρά την πτωτική τάση από την εισβολή της Ρωσίας το 2022.
«Ο νόμος που υπέγραψε ο πρόεδρος ισχυροποιεί τον ουκρανικό γλωσσικό χώρο και ανταποκρίνεται στις ευρωπαϊκές μας δεσμεύσεις», ανέφερε σε ανάρτησή του ο πρόεδρος της Βουλής, Ρουσλάν Στεφαντσούκ, τονίζοντας πως «η γλώσσα του εισβολέα δεν μπορεί να προστατεύεται με εργαλεία που έχουν θεσπιστεί για αυτόχθονες και εθνικές μειονότητες. Πρόκειται για ζήτημα δικαιοσύνης και ασφάλειας για την Ουκρανία».
Με τον νέο νόμο, η ρωσική γλώσσα απεντάσσεται από το καθεστώς που προβλεπόταν στον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες, στον οποίο συμμετείχε και η Ουκρανία βάσει του Συμβουλίου της Ευρώπης. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαγόρευση: τα ρωσικά παραμένουν νόμιμα, όμως το κράτος δεν είναι πλέον υποχρεωμένο να παρέχει δημόσιες υπηρεσίες στη ρωσική γλώσσα, ενώ μπορεί να περιορίσει τη χρήση τους στην εκπαίδευση.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν πως περίπου ένας στους τρεις Ουκρανούς μιλούσε τα ρωσικά ως πρώτη γλώσσα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, κυρίως σε περιοχές της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας. Μετά τη ρωσική εισβολή, δημοσκοπήσεις κατέγραψαν περαιτέρω μείωση στη χρήση της ρωσικής, ενώ το ζήτημα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο λόγω της ρωσικής κατοχής σε περίπου 19% του ουκρανικού εδάφους.
Αξίζει να αναφερθεί πως το κύρος της ρωσικής γλώσσας βρέθηκε στο επίκεντρο των γεγονότων και το 2014, όταν οι εντάσεις αυτές αποτέλεσαν και ένα από τα προσχήματα της Μόσχας για την αυτονομιστική εξέγερση στις ανατολικές περιοχές.
