Επαναστατική ανακάλυψη στο Κέιμπριτζ: Μια ομάδα επιστημόνων χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργήσει το πρώτο εμβόλιο που υπόσχεται προστασία απέναντι σε πολλούς ιούς και ίσως βάλει φρένο σε μελλοντικές παγκόσμιες υγειονομικές κρίσεις!
Για πρώτη φορά, χάρη σε αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, το βασικό συστατικό ενός εμβολίου σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου μέσα σε υπολογιστές και ήδη δοκιμάζεται σε ανθρώπινες κλινικές μελέτες, όπως ανακοίνωσε το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Το εμβόλιο έχει αναπτυχθεί για να στοχεύει όλους τους κορονοϊούς, είτε προέρχονται από μεταλλάξεις της Covid είτε ακόμη κι αν αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε ζώα, με προοπτική να «κλείσει το δρόμο» σε νέες πανδημίες.
Η ερευνητική ομάδα προχωρεί με γοργούς ρυθμούς, ενώ παράλληλα αναπτύσσει ξεχωριστά εμβόλια για γρίπη και τον ιό Έμπολα. Η λογική των εμβολίων – να εκπαιδεύουν δηλαδή το ανοσοποιητικό σύστημα για να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τους ιούς – συχνά αντιμετωπίζει το εμπόδιο γρήγορης μετάλλαξης των παθογόνων. Αυτός είναι ο λόγος που τα εμβόλια για COVID-19 ή γρίπη απαιτούν συχνές αναβαθμίσεις.
Όπως δήλωσε ο καθηγητής Τζόναθαν Χίνεϊ, «πάντα βρισκόμαστε ένα βήμα πίσω από τους ιούς», όμως η νέα αυτή προσέγγιση επιδιώκει να φέρει τη μεγάλη ανατροπή, προσφέροντας προκαταβολικά προστασία σε επικίνδυνα στελέχη που ίσως ακόμα δεν έχουν εμφανιστεί.
Η καινοτόμος λειτουργία του εμβολίου
Αντί να εστιάσουν σε έναν μεμονωμένο ιό, οι ερευνητές συνέλεξαν γενετικό υλικό από πληθώρα κορονοϊών που εμφανίζονται παγκοσμίως. Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε αυτά τα δεδομένα και σχεδίασε ένα ισχυρό «υπεραντιγόνο», το οποίο στοχεύει να εξοπλίσει το ανοσοποιητικό με εργαλεία κατά ολόκληρων ιογενών οικογενειών, ακόμα και αν οι ιοί αυτοί διαφοροποιηθούν ή μεταπηδήσουν από τα ζώα στον άνθρωπο.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε ανθρώπους και, σύμφωνα με τον Χίνεϊ, ανοίγει ασύλληπτες προοπτικές στη μάχη ενάντια σε νέες λοιμώξεις.
Τι δείχνουν οι πρώτες μελέτες;
Σε αρχικές δοκιμές με 39 εθελοντές αξιολογήθηκε η ασφάλεια, ενώ μεγαλύτερες μελέτες με περίπου 200 συμμετέχοντες θα αποκαλύψουν το επίπεδο προστασίας. Σύμφωνα με το Journal of Infection, τα πρώτα αποτελέσματα ήταν «μέτρια», μα προκαλούν τεράστιο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, με ειδικούς όπως ο καθηγητής Σολ Φοστ να χαρακτηρίζουν τη μέθοδο ένα «άκρως ελπιδοφόρο άλμα».
Το μέλλον της έρευνας και η παγκόσμια ελπίδα
Η ομάδα του Κέιμπριτζ προχωρά σε δοκιμές πάνω σε ζώα για εμβόλια κατά της εποχικής γρίπης που δεν θα χρειάζονται ετήσια ανανέωση και εμβόλια για τον ιό H5N1 (γρίπη των πτηνών), αλλά και για ιούς όπως ο Έμπολα. Η καθηγήτρια Μάριαν Νάιτ δηλώνει: «Πρόκειται για κομβικό βήμα στην αναζήτηση διαρκούς προστασίας έναντι νέων ιογενών απειλών».
Όπως αναφέρει ο καθηγητής Άντι Πόλαρντ, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον «καταλύτη» – για πρώτη φορά, επιταχύνουμε την «αντίδραση» του ανοσοποιητικού απέναντι σε αόρατους κινδύνους, σώζοντας πολύτιμες ζωές και αλλάζοντας τα δεδομένα στην παγκόσμια υγεία.
