Οι περισσότεροι γνωρίζουμε πως τα εμβόλια αποτελούν βασικό μέσο πρόληψης για σοβαρές ασθένειες. Κι όμως, λίγοι συνειδητοποιούν το αποφασιστικό ρόλο που παίζουν και στην προστασία της όρασής μας! Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα εμβόλια εμποδίζουν τη δράση επιβλαβών ιών και μικροβίων που, αν αφεθούν ανεξέλεγκτα, απειλούν ακόμη και τα μάτια.
Ο χειρουργός-οφθαλμίατρος και καθηγητής Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος (Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης) τονίζει: «Ο εμβολιασμός αποτρέπει λοιμώξεις που οδηγούν σε σοβαρές οφθαλμικές βλάβες όπως φλεγμονές, προβλήματα όρασης ή ακόμα και μόνιμη τύφλωση. Συχνές λοιμώξεις, όπως ιλαρά, ερυθρά, ανεμευλογιά, χτυπούν απευθείας τους οφθαλμικούς ιστούς».
Για παράδειγμα, η ιλαρά εκτός από τα γνωστά συμπτώματα (πυρετός, εξάνθημα) μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στα μάτια – μέχρι και τύφλωση, ειδικά σε μικρά παιδιά. Παλαιότερα, πριν από τον εμβολιασμό, έως και 60.000 παιδιά το χρόνο παγκοσμίως έχαναν την όρασή τους από ιλαρά! Αυτή η νόσος μπορεί ακόμη να προκαλέσει κερατίτιδα, επιπεφυκίτιδα και φλεγμονή του οπτικού νεύρου, με μόνιμες συνέπειες.
Η ανεμευλογιά επίσης είναι επικίνδυνη. Ο ιός που την προκαλεί, ο VZV, μπορεί να επανενεργοποιηθεί ως έρπης ζωστήρας – και στο 10-25% των περιπτώσεων να προσβάλλει τα μάτια (οφθαλμικός έρπης ζωστήρας), προκαλώντας έντονο πόνο, ερυθρότητα και ακόμη και απώλεια όρασης.
Η παρωτίτιδα (μαγουλάδες) δεν μένει πίσω – μπορεί να φέρει σοβαρές οφθαλμικές φλεγμονές, επηρεάζοντας από τους δακρυϊκούς αδένες έως τον αμφιβληστροειδή.
Οι αθέατες απειλές των ιογενών λοιμώξεων
Ακόμα και λιγότερο γνωστές λοιμώξεις μπορούν να απειλήσουν τα μάτια, όπως η COVID-19, που εκτός από επιπεφυκίτιδα, σχετίζεται με φωτοφοβία, αίσθημα καύσου και πόνο στα μάτια, με σπάνιες περιπτώσεις απώλειας όρασης να έχουν καταγραφεί.
Η ερυθρά αποτελεί ιδιαίτερο κίνδυνο για τα αγέννητα παιδιά: αν η έγκυος δεν είναι εμβολιασμένη, ο ιός μπορεί να περάσει στο έμβρυο και να προκαλέσει σύνδρομο συγγενούς ερυθράς. Αυτό οδηγεί συχνά σε καταρράκτη, μικροφθαλμία, γλαύκωμα ή βλάβες στον αμφιβληστροειδή. Το 80% των βρεφών με συγγενή ερυθρά εμφανίζει σοβαρά οφθαλμολογικά προβλήματα.
Εμβόλια προστατεύουν και από άλλες απειλές όπως η mpox (πρώην ευλογιά πιθήκων), η γρίπη, η μηνιγγίτιδα, η διφθερίτιδα, ο τέτανος και ο κοκκύτης – όλα μπορούν να προκαλέσουν οφθαλμολογικές επιπλοκές, ακόμη και οίδημα στην ωχρά κηλίδα.
Η προστασία που προσφέρει ο εμβολιασμός
Ο καθηγητής Κανελλόπουλος υπογραμμίζει: «Ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβόλια εκθέτουν τα μάτια σε σοβαρούς κίνδυνους, συχνά ανεπαίσθητα. Ο εμβολιασμός είναι η μόνη αποτελεσματική στρατηγική πρόληψης». Ειδικά σε άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό, ο κίνδυνος για σοβαρές οφθαλμικές βλάβες είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Η άρνηση ή ο δισταγμός έναντι των εμβολίων μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες βλάβες της όρασης, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες. Η ενημέρωση και ο εμβολιασμός είναι τα ισχυρότερα όπλα για τη διατήρηση της υγείας των ματιών και την αποτροπή δυσάρεστων εκπλήξεων.
