Στην καρδιά της δημόσιας συζήτησης κυριαρχεί μια αδήριτη ανάγκη: Η χώρα χρειάζεται μια σταθερή οικονομία βασισμένη σε δίκαιους κανόνες, που να στηρίζει την ανάπτυξη και να προάγει την κοινωνική συνοχή. Όμως, τίποτα από αυτά δεν γίνεται χωρίς ένα κράτος που να εξυπηρετεί ισότιμα όλους τους πολίτες.
Τα τελευταία χρόνια, το κράτος έχει περιοριστεί στο ρόλο του παρατηρητή και χειροκροτητή καταστολής, χάνοντας τη ζωτική του ιδιότητα να θέτει τους κανόνες του παιχνιδιού. Αυτό αποδείχθηκε καταστροφικό – καθώς, χωρίς ρυθμιστικούς κανόνες, ο ανταγωνισμός νοθεύεται και η έξοδος από την κρίση μοιάζει αδύνατη.
Η εμπιστοσύνη των πολιτών σε ένα δημοκρατικό κράτος είναι θεμέλιο για συμμετοχή. Αυτή τη στιγμή όμως, το χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα βαθαίνει. Το πολιτικό προσωπικό λειτουργεί ενίοτε χωρίς όραμα, αφήνοντας σημαντικές επιλογές στα χέρια ιδιωτικών συμφερόντων.
Οι κομματικοί σχηματισμοί, εγκλωβισμένοι σε εσωτερικές διαμάχες, αρνούνται επίμονα να ηγηθούν μιας νέας προοδευτικής πλειοψηφίας. Το αποτέλεσμα είναι η σπατάλη ενέργειας σε ανούσιες αντιπαραθέσεις αντί για επιδίωξη βαθιάς πολιτικής μετατόπισης, προς όφελος κυρίως των οικονομικών ελίτ.
Η κοινωνία ζητά επιτακτικά αξιοκρατία, διαφάνεια, και πολιτική που να επιστρέφει στους πολίτες. Απαίτηση είναι ένα κράτος ανοιχτό και διαφανές, όπου τα κόμματα λειτουργούν ως αντανάκλαση των κοινωνικών και παραγωγικών αναγκών, όχι των μικροκομματικών συμφερόντων.
Η αποδυνάμωση του κράτους γίνεται ορατή: η δημόσια διοίκηση απαξιώνεται συνεχώς, οι τοπικές αρχές εξαρτώνται από κεντρικές αποφάσεις, οι περιφέρειες εγκαταλείπονται άνευ σχεδίου, και αρκετές από τις σημαντικές επιλογές περνούν στα χέρια ιδιωτών με διάχυτη αδιαφάνεια. Τα δημόσια κοινωνικά αγαθά – υγεία, παιδεία, ασφάλιση, πρόσβαση στην τεχνολογία – μετατρέπονται σε προϊόντα προς πώληση, βυθίζοντας περισσότερο τους αδύναμους.
Όλα αυτά οδηγούν στην κυριαρχία σκληρών νεοφιλελεύθερων πολιτικών, στη συρρίκνωση της παραγωγής, στη διεύρυνση ανισοτήτων και στην εγκατάλειψη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας.
Σε μια κρίσιμη φάση μετάβασης από τον παλιό δικομματισμό σε έναν σύγχρονο διπολισμό, τα περισσότερα κόμματα φαίνονται διστακτικά να διαμορφώσουν γνήσιες προοδευτικές συμμαχίες με ρεαλιστικό σχέδιο διακυβέρνησης. Αντί να συνεργάζονται, προτιμούν εσωστρέφεια, στερώντας από τους πολίτες ελπίδα για πραγματική αλλαγή και εκβιάζοντας την κοινωνική αντιπολίτευση να προχωρήσει είτε στην αποχή είτε σε τιμωρητική ψήφο. Η κρίση έτσι διαιωνίζεται.
Η λύση προϋποθέτει σαφείς πολιτικές προτάσεις, κοινωνικές συνεργασίες και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών. Το κρίσιμο ερώτημα; Ποια κόμματα θα τολμήσουν να σταθούν μπροστά και να δημιουργήσουν τις συνθήκες για μια νέα, πραγματική προοδευτική πλειοψηφία που θα αφήσει πίσω της τις παλιές συνταγές και θα οδηγήσει τη χώρα σε μια σύγχρονη εποχή ανάπτυξης, δικαιοσύνης και ευημερίας;
Η κοινωνία διψά για ελπίδα. Μόνο αυτή μπορεί να κινητοποιήσει ξανά τη συμμετοχή και να βάλει τέλος στην αδράνεια της πολιτικής σκηνής.
