Η πρόσφατη κυκλοφορία φωτογραφιών που απεικονίζουν με τραγικό τρόπο τους 200 εκτελεσθέντες κομμουνιστές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, πυροδότησε πρωτόγνωρους τριγμούς στην ελληνική κοινωνία. Οι συγκλονιστικές αυτές εικόνες βρέθηκαν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, τροφοδοτώντας έντονους διαλόγους τόσο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσο και σε δημόσιες συζητήσεις επί ημέρες.
Κως. 10-11-1943. Aιχμάλωτοι πολέμου σπρώχνουν βαρέλια καυσίμων
Η αντίδραση ήταν καθολική: πολιτικοί ηγέτες, πρώην πρωθυπουργοί, ο Πρόεδρος της Βουλής, υπουργοί και ιστορικοί τοποθετήθηκαν, ενώ αφιερώματα, τηλεοπτικές εκπομπές και μαρτυρίες επιζώντων κατέκλυσαν τα ΜΜΕ. Συλλογικές δράσεις και εκδηλώσεις τιμής κυριάρχησαν, αναδεικνύοντας πόσο επίκαιρη παραμένει η μνήμη της Κατοχής.
Γερμανοί στρατιώτες περισυλλέγουν τα πτώματα των συμπολεμιστών τους στην Ελλάδα το 1941
Απρίλιος 1941. Αοπλοι έλληνες στρατιώτες, μετά τη συνθηκολόγηση ή την παράδοση κάποιου οχυρού, μαζί με Γερμανούς μοιράζονται τσιγάρα
Το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού κινήθηκε άμεσα, προσφέροντας το ποσό των 100.000 ευρώ για την απόκτηση των περιβόητων φωτογραφιών και του συνοδευτικού υλικού της συλλογής Χόιερ. Τα τεκμήρια μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε δημοσίως κρατώντας τα, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα.
Ο Βέλγος εμποράκος δεν σταματά
Παρ’ όλα αυτά, ο βέλγος Τιμ ντε Κράνε που δραστηριοποιείται κάτω από το όνομα «Crain’s Militaria», συνεχίζει να διαθέτει φωτογραφίες της Κατοχής στη διεθνή αγορά. Ακόμα και μετά τον θόρυβο της συλλογής Χόιερ, δημοπρατεί μία-μία τις φωτογραφίες που σχετίζονται με την ελληνική Κατοχή μέσω της πλατφόρμας eBay, ξεκινώντας από χαμηλά ποσά, με τις τιμές να ανεβαίνουν ανάλογα με το ενδιαφέρον.
Κατεστραμμένα βρετανικά C47 από τη γερμανική αεροπορική επίθεση της 18.9.43 στην Κω. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 10.11.43 από τους Γερμανούς μετά την κατάληψη του νησιού
Δημοπρατήθηκε από τον βέλγο πωλητή. Εικάζεται ότι έφτασε τα 1.000 ευρώ και είναι από το νεκροταφείο του Κερατσινίου μετά τον βομβαρδισμό του Πειραιά το 1941
Προκύπτει, λοιπόν, το ερώτημα για το αν η ελληνική πλευρά προσπάθησε να αποκτήσει συνολικά το σύνολο του αρχειακού υλικού που σχετίζεται με τη χώρα μας. Ίσως, νέες φωτογραφίες να βρέθηκαν μετά τη συμφωνία. Πάντως ο κίνδυνος να χαθούν μοναδικά τεκμήρια της ιστορίας μας προς ιδιώτες και συλλέκτες στο εξωτερικό είναι μεγάλος. Θα μπορούσε ή θα έπρεπε να προβλεφθεί ώστε να οδηγούνται όλα τα σχετικά ντοκουμέντα στο νέο Εθνικό Φωτογραφικό Αρχείο.
Ελληνική συλλεκτική δράση
Δεν είναι λίγοι οι εγχώριοι συλλέκτες που τα τελευταία χρόνια έχουν αγοράσει φωτογραφίες αυτής της περιόδου από τον Τιμ ντε Κράνε, πληρώνοντας ποσά από 3 έως 10 ευρώ ανά τεμάχιο. Τον αντιμετωπίζουν ως έναν από τους πιο αξιόπιστους γνώστες και διασώστες τέτοιων υλικών, αλλά φωτογραφικό υλικό διακινούν και άλλοι έμποροι όπως οι «Giel’s Militaria», «schatzlavre», «matbe-antiquitaeten» και άλλοι. Οι φωτογραφίες εκτελέσεων φέρουν βαρύτερο ιστορικό φορτίο, αλλά ακόμα και πιο «κοινές» εικόνες εξακολουθούν να αποτελούν τεκμήρια ανεκτίμητης αξίας για την εθνική μας μνήμη. Από τα μάτια του κατακτητή ή των ηττημένων, συνιστούν ανεκτίμητο επιστημονικό υλικό για την κατανόηση της εποχής.
