Με πρωτοφανή αγωνία αλλά και ελπίδα, ο Γιώργος Παπανδρέου άνοιξε τις εργασίες της 9ης Συνόδου του Circle the MED – The Mediterranean Forum στον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Πειραιά, προσκαλώντας ηγέτες, αξιωματούχους και ειδικούς να αξιοποιήσουν τη σημερινή αβεβαιότητα ως μοχλό θετικής αλλαγής για όλους τους λαούς της Μεσογείου.
Μιλώντας για τον ιστορικό ρόλο του Πειραιά ως σημείο ένωσης πολιτισμών και ανθρώπων, ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε πως αυτή η γενιά ηγετών έχει καθήκον να μετατρέψει τις μεγάλες προκλήσεις – από τους πολέμους, την κλιματική κρίση και τη λειψυδρία, μέχρι την ενεργειακή ανασφάλεια, τη μεταναστευτική πίεση και τη βαθιά κρίση εμπιστοσύνης – σε ευκαιρίες αλληλεγγύης και δημιουργίας.
Ο Παπανδρέου τόνισε με έμφαση: «Ζούμε διχόνοια και συγκρούσεις – πρέπει να κτίσουμε ειρήνη και κατανόηση. Ζούμε περιβαλλοντικές απειλές – οφείλουμε να χτίσουμε ανθεκτικότητες. Καλούμαστε να αλλάξουμε το κλίμα της απογοήτευσης, αναζωογονώντας το δημοκρατικό συμβόλαιο με τους πολίτες». Μίλησε για κινδύνους αν δεν αναληφθεί δράση, προειδοποιώντας ότι οι αποφάσεις του σήμερα καθορίζουν αν θα ζήσουμε ένα μέλλον συνεργασίας ή σύγκρουσης.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του, βρέθηκε το μεταναστευτικό: «Η Μεσόγειος δέχεται το βάρος μιας αδιάκοπης μετακίνησης ανθρώπων που αναζητούν αξιοπρέπεια και ασφάλεια». Προτεινόμενες λύσεις: ένα Σύμφωνο Μεσογειακής Κινητικότητας με νόμιμες διαδρομές εργασίας, μια περιφερειακή συμφωνία για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα και ταυτόχρονα επενδύσεις εκεί όπου εκδηλώνεται μαζικά η μετανάστευση, ενδυναμώνοντας τοπικές κοινωνίες και οικονομίες.
Ο Παπανδρέου δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις τραγωδίες της Γάζας και του Λιβάνου, κάνοντας έκκληση για άμεση ανθρωπιστική παρέμβαση και προτείνοντας δομές άτυπης διπλωματίας και έναν Μεσογειακό Μηχανισμό Ειρήνης και Ανασυγκρότησης με ισοτιμία όλων των πλευρών.
Αναφορικά με τις επείγουσες θεσμικές και οικονομικές ανάγκες ο Παπανδρέου ζήτησε: διασύνδεση ενεργειακών δικτύων με έμφαση στις ΑΠΕ, πλαίσιο συνεργασίας για το νερό, μεσογειακή ψηφιακή ατζέντα και κοινές βιομηχανικές πρωτοβουλίες που θα ενδυναμώσουν τις μικρές επιχειρήσεις και θα μειώσουν τις ανισότητες.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε σε ένα γνήσιο Πανεπιστήμιο της Μεσογείου, όραμα του Ρομάνο Πρόντι, που συνδέει πανεπιστήμια από όλες τις πλευρές της περιοχής, και μια συνέλευση νέων που θα συμμετέχει ουσιαστικά στις αποφάσεις – όχι πλέον στο περιθώριο.
Ο πρόεδρος του Circle the MED έθεσε επίσης σκληρά ερωτήματα για τη διαχείριση του χρέους, τη δίκαιη μεταρρύθμιση του εμπορίου, τη βιομηχανική πολιτική, τη φορολογία και τη χρηματοδότηση, επισημαίνοντας πως το μέλλον της περιοχής θα κριθεί από τη βούληση για πραγματική συνεργασία και ουσιαστικές δράσεις.
Κλείνοντας, ο Παπανδρέου ανέδειξε το μέτρο της ευθύνης της εποχής: «Η ιστορία θα μας ρωτήσει αν επιλέξαμε τον εύκολο ή τον δύσκολο δρόμο – αν τολμήσαμε τη συνεργασία και χτίσαμε δημοκρατία και κοινό μέλλον για όλους».
