Το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει σημαντικές παρεμβάσεις στις συντάξεις χηρείας με σκοπό να εξαλειφθούν οι ανισότητες ανάμεσα στους συνταξιούχους του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Οι προτάσεις που συζητούνται αφορούν τον τρόπο υπολογισμού των περικοπών μετά τα τρία πρώτα έτη, σε περιπτώσεις που ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δεύτερη σύνταξη, αλλά και την παροχή έκτακτων οικονομικών ενισχύσεων.
Ποιες ρυθμίσεις βρίσκονται στο τραπέζι
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές προτάσεις, που παρουσιάστηκαν στην εφημερίδα “Τα Νέα”, εξετάζονται δύο βασικές αλλαγές. Αρχικά, περίπου 11.500 χήρες και χήροι του Δημοσίου που είδαν τις συντάξεις τους να μειώνονται από το 2019 και έπειτα, αναμένεται να επανέλθουν στο 70% της σύνταξης του θανόντος (από 35% σήμερα). Ταυτόχρονα, προωθείται η επιστροφή των ποσών που έχουν παρακρατηθεί, είτε μέσω δόσεων είτε με συμψηφισμό στον φόρο εισοδήματος.
Για 118.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα (και μικρό αριθμό του Δημοσίου), το υπουργείο προσανατολίζεται στην οριστική απαλλαγή από τα αναδρομικά ποσά μειώσεων που δεν εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Έτσι, θα ληφθεί απόφαση για την κατάργηση αυτών των καταλογισμών, είτε οι συντάξεις απονεμήθηκαν πριν είτε μετά τον Μάιο του 2016.
Επιπλέον, εξετάζεται να διατηρηθούν εξολοκλήρου οι δύο εθνικές συντάξεις σε όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας και σύνταξη γήρατος από δικό τους δικαίωμα, ενώ περικοπές θα γίνουν μόνο σε ιδιαίτερα σπάνιες περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων από το ίδιο ατομικό δικαίωμα. Αυτό απαιτεί την τροποποίηση του σημερινού ορισμού της “σώρευσης συντάξεων”, έτσι ώστε να θεωρείται σώρευση μόνο όταν αφορούν αποκλειστικά από προσωπική ασφάλιση.
Η ιστορία των περικοπών και η έκτακτη ενίσχυση
Ο νόμος Κατρούγκαλου (4387/2016) όριζε ότι, μετά από τρία χρόνια, η σύνταξη χηρείας θα μειωνόταν έως και στο 25% εάν ο δικαιούχος εργάζεται ή έχει δική του σύνταξη. Με το νόμο Βρούτση (4670/2020) αυξήθηκε το ποσοστό στο 70%, όμως οι περικοπές μετά την τριετία παρέμειναν για όσους έχουν δεύτερο εισόδημα. Αυτή η διάταξη εφαρμόστηκε κατά γράμμα σε 11.500 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου στις αρχές του 2020, ενώ σε άλλους 118.000 (κυρίως Ιδιωτικού Τομέα) ο ΕΦΚΑ ακύρωσε τις μειώσεις την αμέσως επόμενη ημέρα που εφαρμόστηκαν.
Τέλος, ανακοινώθηκε επιπλέον παροχή ενίσχυσης 300 ευρώ για όσους λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας και έχουν συμπληρώσει τα 60 έτη, όπως έκανε γνωστό ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Το επίδομα αυξήθηκε από τα 250 στα 300 ευρώ, επεκτείνοντας το μέτρο και πριν τα 65, ώστε να αποκατασταθεί μια χρόνια αδικία προς τις χήρες και τους χήρους.
