Βρετανία: Σε έναν ατελείωτο κύκλο πολιτικών ανατροπών, η χώρα φαίνεται παγιδευμένη σε μια διαρκή κατάσταση αστάθειας που σοκάρει τόσο τους πολίτες όσο και τη διεθνή κοινότητα. Οι συνεχείς αλλαγές στην πρωθυπουργία –από τον Ντέιβιντ Κάμερον και την Τερέζα Μέι, μέχρι τον Μπόρις Τζόνσον, τη Λιζ Τρας, τον Ρίσι Σούνακ και τώρα τον Κιρ Στάρμερ– έχουν διαμορφώσει μια κυβέρνηση όπου το χάος μοιάζει να είναι η νέα κανονικότητα.
Παρά τα μεγάλα λόγια για άμεσες μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό και την κοινωνική ασφάλιση, τα σημαντικά βήματα μπλοκάρονται συνεχώς από πολιτικές συγκρούσεις και θεσμικά εμπόδια. Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα The Guardian, ο πρώην γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου, Gus O’Donnell, σχολιάζει πως οι νέοι πρωθυπουργοί προτιμούν να τοποθετούν μόνο δικούς τους ανθρώπους, στερώντας τη συνέχεια και ενισχύοντας την ανασφάλεια στο κράτος.
Η Cath Haddon του Institute for Government επισημαίνει ότι με τόσο συχνές ηγετικές αλλαγές, κανένας πρωθυπουργός δεν προλαβαίνει να αποδώσει ουσιαστικό έργο. Οι Βρετανοί πολίτες απαιτούν άμεσες και ριζικές αλλαγές, γεγονός που καταλήγει σε επιφανειακές λύσεις και την αίσθηση μιας κυβέρνησης χωρίς πλάνο.
Δεν είναι μόνο τα εσωτερικά προβλήματα που προκαλούν ανησυχία. Η απώλεια κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας επί Θέρεζα Μέι εμπόδισε την επίλυση ζητημάτων όπως η κοινωνική φροντίδα και η σύγχρονη δουλεία, ενώ οι συνεχείς ανασχηματισμοί κρατούν σε στασιμότητα κρίσιμες πρωτοβουλίες.
Ιστορικοί και πολιτικοί παρατηρητές όπως ο Anthony Seldon τονίζουν ότι τέτοιου είδους πολιτική αστάθεια έχει να εμφανιστεί από τον 18ο ή τον 19ο αιώνα – όμως η σημερινή συγκυρία χαρακτηρίζεται από περισσότερα εμπόδια και λιγότερη αντοχή. Η οικονομική πίεση, το διογκωμένο δημόσιο χρέος και οι κοινωνικές εντάσεις, από το Brexit μέχρι τη δυσαρέσκεια των νέων, καθιστούν σχεδόν αδύνατο τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, η έκρηξη των social media τροφοδοτεί τη διχόνοια και αποτρέπει την ειλικρινή πολιτική συνεργασία. Η προσπάθεια του Boris Johnson για “levelling up” δεν απέδωσε, ενώ ο Keir Starmer αντιμετωπίζει χλευασμό απέναντι στη ρητορική του «τέλους του χάους».
Το παράδειγμα της Γαλλίας δείχνει τον δρόμο: Η χώρα βγήκε από το τέλμα μόνο αλλάζοντας το σύστημα διακυβέρνησης. Μήπως η Βρετανία χρειάζεται τώρα κάτι τολμηρό για να αφήσει πίσω της το χάος; Η πραγματικότητα είναι πως το «βρετανικό μοντέλο» περνά μια από τις πιο σκοτεινές του περιόδους και μόνο με συνεχή στρατηγική, αποφασιστικότητα και σταθερότητα μπορεί να ελπίζει σε μια νέα αρχή.
