Ιστορική πρωτιά για την Πολωνία: Στην κορυφή της ευρωπαϊκής άμυνας με το πρόγραμμα SAFE
Σε μια κίνηση που προκάλεσε έντονες συζητήσεις, η Πολωνία έγινε η πρώτη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εντάχθηκε και επίσημα στο μεγαλεπήβολο αμυντικό πρόγραμμα SAFE (Security and Armament Financing for Europe). Η Βαρσοβία αποδεικνύει έτσι ότι επιδιώκει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αμυντική οχύρωση της Ευρώπης, ιδίως μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία.
Το πρόγραμμα SAFE δίνει τη δυνατότητα στα κράτη να αποκτήσουν πολυετή χαμηλότοκα δάνεια για τη χρηματοδότηση εκ βάθρων της στρατιωτικής αναβάθμισης και της ανάπτυξης της αμυντικής βιομηχανίας. Η Πολωνία εξασφάλισε το μεγαλύτερο μερίδιο της συνολικής χρηματοδότησης της ΕΕ, αγγίζοντας το εντυπωσιακό ποσό των 43,7 δισεκατομμυρίων ευρώ – ποσό σχεδόν ίσο με το ένα τρίτο του συνολικού προγράμματος, αφήνοντας σημαντικά πίσω χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία.
«Σήμερα γράφεται ιστορία», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, επισημαίνοντας πως αυτή η επένδυση αφορά τόσο την εθνική άμυνα όσο και τη σιγουριά ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου. Δεν παρέλειψε να σχολιάσει με νόημα πως «η ατμόσφαιρα δεν είναι καθόλου ικανοποιητική στη Μόσχα», παραπέμποντας έτσι στο μήνυμα προς τη Ρωσία.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας, Αντριους Κουμπίλιους, υπογράμμισε τη σημασία της απόφασης, τονίζοντας πως η Πολωνία αναλαμβάνει τον μεγαλύτερο ρόλο αλλά και την ευθύνη για την ασφάλεια της ΕΕ, μέσω του SAFE.
Με επιτόκιο περίπου 3% και δυνατότητα εξόφλησης έως και 45 χρόνια, τα δάνεια του SAFE θα συμβάλλουν δραστικά στην ταχεία αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών. Ήδη έως τα τέλη Μαΐου αναμένεται η εκταμίευση πρώτης δόσης ύψους 6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, με το 89% να επενδύεται σε τοπική αμυντική βιομηχανία και εγχώρια στρατιωτικά έργα.
Μεταξύ των κορυφαίων προτεραιοτήτων, το φιλόδοξο «Ασπίδα Ανατολής» για τα ανατολικά σύνορα, συστήματα κατά drones, αναβάθμιση αεράμυνας, πυροβολικού και κρίσιμων υποδομών.
Η συμφωνία δεν ήρθε χωρίς εντάσεις: ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι πρόβαλε σθεναρή αντίσταση, καταψηφίζοντας τη σχετική νομοθεσία και προτείνοντας αντ’ αυτής εναλλακτικά χρηματοδοτικά σχήματα. Η κυβέρνηση Τουσκ απάντησε χαρακτηρίζοντάς τα επικίνδυνα, αντίθετα όμως επέλεξε νομική παράκαμψη μέσω της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας, με αποτέλεσμα να οξυνθεί η πολιτική πόλωση.
Το όραμα της Βαρσοβίας είναι ξεκάθαρο: η Πολωνία μετατρέπεται ταχύτατα από μια χώρα-σύνορο, σε βασικό πρωταγωνιστή της ευρωπαϊκής άμυνας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτούργησε ως καταλύτης, καθώς η Πολωνία αυξάνει ραγδαία τις αμυντικές δαπάνες, ενισχύει τη στρατιωτική βιομηχανία της και εδραιώνει τον ρόλο της στα θέματα ασφάλειας της Ευρώπης της νέας εποχής.
Το πρόγραμμα SAFE είναι το νέο σύμβολο της αποφασισμένης και ενωμένης Ευρώπης, με την Πολωνία να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της ιστορικής αλλαγής.
