Ένα ιστορικό φράγμα «έσπασε» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς το εθνικό χρέος τους υπερέβησαν το μέγεθος του ΑΕΠ της χώρας, προκαλώντας ισχυρούς τριγμούς στη διεθνή οικονομική κοινότητα. Το γεγονός αυτό έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου το παγκόσμιο χρέος έχει εκτιναχθεί στα αστρονομικά 353 τρισεκατομμύρια δολάρια και γεννά ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του αμερικανικού δημοσίου ταμείου.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Εμπορίου, το ΑΕΠ των ΗΠΑ για το πρώτο τρίμηνο ανήλθε στα 31,9 τρισεκατομμύρια, ξεπερνώντας το χρέος που αγγίζει τα 31,4 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αν και η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ είχε ακουμπήσει το όριο του 100% στις πρώτες μέρες της πανδημίας Covid-19, αυτή η κατάσταση είχε να επαναληφθεί από την περίοδο αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Τότε, το 1946, οι ΗΠΑ βγήκαν με βαρύτατα χρέη αλλά και δυναμική ανάπτυξη, νεανικό πληθυσμό και διάθεση για συνετή δημοσιονομική διαχείριση. Σήμερα, η εικόνα είναι αντιστραμμένη: ο πληθυσμός γερνά, οι δαπάνες για κοινωνική πρόνοια διογκώνονται, ενώ τα ελλείμματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και χωρίς ουσιαστικό σχέδιο περιορισμού.
Η πρόβλεψη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου είναι αποκαρδιωτική, καθώς μέχρι το 2036 το χρέος ενδέχεται να φτάσει στο 120% του ΑΕΠ, με το χάσμα μεταξύ εσόδων (17-18% του ΑΕΠ) και δαπανών (πάνω από 23% του ΑΕΠ) να βαθαίνει επικίνδυνα. Το δημοσιονομικό έλλειμμα υπολογίζεται 6% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας τον ρυθμό αύξησης της οικονομίας, κάτι που οδηγεί σε εκτόξευση των τόκων πληρωμών. Μόνο για το 2031, οι τόκοι εκτιμάται πως θα υπερβούν τα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, φτάνοντας το 4% της οικονομικής δραστηριότητας.
Αυτή η νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται και από τη δημογραφική γήρανση, τη μείωση των μεταναστευτικών ροών και τις πολιτικές για αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, τις οποίες προωθεί η διακυβέρνηση Τραμπ. Παράλληλα, αναζητείται διέξοδος μέσω τεχνολογικών εξελίξεων όπως η τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, αλλά και να φέρει νέες προκλήσεις στα κρατικά έσοδα.
Στο απρόβλεπτο οικονομικό τοπίο, οι αμερικανικοί δείκτες προκαλούν παγκόσμιο ενδιαφέρον και ανησυχία, καθώς όλα δείχνουν πως η πορεία του χρέους βρίσκεται σε ανοδική τροχιά χωρίς εμφανή σημάδια αναστροφής.
