Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση, σε συνδυασμό με τις ιδιαιτερότητες των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προδιαγράφει μια μακροχρόνια ακριβή ενέργεια για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιβάρυναν ακόμη περισσότερο τις ήδη ρευστές συνθήκες, ανατρέποντας κάθε προσδοκία για επιστροφή σε χαμηλότερες τιμές ρεύματος όπως στο παρελθόν.
Πετρέλαιο: Η ζήτηση «εκτοξεύεται» και κρατά τις τιμές ψηλά
Η κατανάλωση καυσίμων αυξάνεται δραστικά, καθώς τα αποθέματα πετρελαίου διεθνώς μειώνονται λόγω της αδυναμίας της προσφοράς να καλύψει τη ζήτηση. Όταν θα ξεπεραστούν οι ισχύουσες προκλήσεις, τα αποθέματα αυτά θα πρέπει να αναπληρωθούν, γεγονός που σημαίνει ότι οι ανάγκες – και οι πιέσεις στις τιμές – θα παραταθούν για αρκετά χρόνια ακόμη, με τις προβλέψεις να δείχνουν υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τα χαμηλά του 2025.
Φυσικό αέριο: Επάρκεια με… ακριβό τίμημα
Στο πεδίο του φυσικού αερίου η παραγωγή από ΗΠΑ αυξάνεται σταθερά, καλύπτοντας τα κενά από Κατάρ και Ρωσία. Παρόλα αυτά, το μεγάλο ερωτηματικό αφορά το πώς θα διαμορφωθούν οι νέες τιμές του LNG, καθώς πολλά συμβόλαια είναι συνδεδεμένα με τις τιμές του πετρελαίου Brent. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πρόσφατα ότι η Ελλάδα επιθυμεί αμερικανικό LNG μόνο εφόσον το κόστος είναι ευνοϊκό για τους καταναλωτές. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου πρέπει να αναπληρωθούν πριν από τον επόμενο χειμώνα, με αρκετούς ειδικούς να προβλέπουν ενδεχόμενη νέα άνοδο στις τιμές TTF.
Ηλεκτρική ενέργεια: Τα Βαλκάνια στο περιθώριο της Ευρώπης – Σταθερά ψηλό το κόστος
Το ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας, με ΑΠΕ πάνω από 50% αλλά και έντονη εξάρτηση από φυσικό αέριο, οδηγεί σε περιόδους χαμηλών αλλά και έντονων διακυμάνσεων στους λογαριασμούς, ειδικά σε ακραίες εποχές. Παρά τη συνεχή είσοδο νέων φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης, άμεση βελτίωση στις χονδρεμπορικές τιμές δεν αναμένεται. Παράλληλα, η έλλειψη σοβαρών διασυνδέσεων της ΝΑ Ευρώπης με τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό χάρτη διατηρεί την περιοχή σε καθεστώς ενεργειακής απομόνωσης, η οποία αναμένεται να παραταθεί μέχρι τις αρχές της επόμενης δεκαετίας, εγκλωβίζοντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Citi, παρότι τα φωτοβολταϊκά πληθαίνουν στην Ελλάδα, το φυσικό αέριο συνεχίζει να επηρεάζει τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά για το 60-70% της ημέρας. Κρίσιμο ερώτημα παραμένει η επάρκεια μονάδων ευελιξίας που θα εξισορροπούν τη ζήτηση και προσφορά, ειδικά σε έκτακτες καταστάσεις.
Με βάση όλα τα παραπάνω, η εκτίμηση για διατηρημένα υψηλά επίπεδα κόστους ενέργειας στη χώρα και τη ΝΑ Ευρώπη έως και το τέλος της δεκαετίας φαίνεται πλέον μονόδρομος.
