Δραματικές εξελίξεις με διεθνές αντίκτυπο προκαλεί η πρωτοφανής ανοιχτή επιστολή που υπέγραψαν 448 πρώην υπουργοί, πρεσβευτές και υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Οι υπογράφοντες απευθύνουν έκκληση στους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτώντας να κινητοποιηθούν άμεσα κατά της, όπως τη χαρακτηρίζουν, «παράνομης προσάρτησης» της Δυτικής Όχθης, με αιχμή το ισραηλινό σχέδιο E1 για τη δημιουργία χιλιάδων νέων εποικιστικών κατοικιών.
«Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της οφείλουν να προβούν σε αποφασιστικά βήματα, ώστε να εμποδίσουν το Ισραήλ να προχωρήσει στην προσαρτήση παλαιστινιακών περιοχών στη Δυτική Όχθη», τονίζουν χαρακτηριστικά προσωπικότητες όπως ο Τζουζέπ Μπορέλ, πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Φέρχοφστατ.
Υπενθυμίζεται ότι τον Αύγουστο του 2025 η ισραηλινή κυβέρνηση ενέκρινε το σχέδιο E1, που απειλεί να διαχωρίσει τη Δυτική Όχθη, υπονομεύοντας τις προοπτικές ενός ενιαίου παλαιστινιακού κράτους. Μάλιστα, τον περασμένο Δεκέμβριο προκηρύχθηκε διαγωνισμός για την κατασκευή 3.400 κατοικιών σε έκταση 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στα ανατολικά της Ιερουσαλήμ.
Η διεθνής αντίδραση ήταν άμεση, με Ευρωπαϊκή Ένωση, ΟΗΕ και πολλούς ηγέτες να ζητούν από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να βάλει τέλος στο επίμαχο σχέδιο. Με ορόσημο την 1η Ιουνίου, οπότε και επίκειται η δημοσίευση λεπτομερών προσκλήσεων για τις οικοδομές στη ζώνη E1, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πιέζουν την ΕΕ να επιβάλει, ως ελάχιστο μέτρο, στοχευμένες κυρώσεις, όπως ακυρώσεις θεωρήσεων διαβατηρίων και περιορισμούς εμπορικών συναλλαγών έναντι όσων εμπλέκονται στον εποικισμό.
Σύμφωνα με το κείμενο, οι κυρώσεις θα πρέπει να αγγίξουν πολιτικούς, στελέχη εποικισμών, κρατικούς λειτουργούς, εκπροσώπους αρχών, επιχειρηματίες, αλλά και τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Η Δυτική Όχθη, η οποία συνορεύει με την Ιορδανία και βρίσκεται υπό κατοχή του Ισραήλ από το 1967, φιλοξενεί σήμερα πάνω από 500.000 Ισραηλινούς σε οικισμούς που ο ΟΗΕ θεωρεί παράνομους, ανάμεσα σε περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστινίους. Παράλληλα, ο ρυθμός δημιουργίας νέων εποικισμών έχει επιταχυνθεί σημαντικά επί της κυβέρνησης Νετανιάχου, ειδικά μετά τα αιματηρά γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 στη Γάζα, με τη βία να μαίνεται έως σήμερα στη Δυτική Όχθη ανάμεσα σε Ισραηλινούς, στρατό και Παλαιστινίους.
Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, το 2025 καταγράφηκε ρεκόρ στην αύξηση εποικισμών από το 2017, όταν ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή του φαινομένου.
