Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου επικρατούν οι συντηρητικοί δικαστές, προκάλεσε αίσθηση την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026, ακυρώνοντας τον εκλογικό χάρτη της Λουιζιάνα. Αυτή η απόφαση αναμένεται να έχει μεγάλες επιπτώσεις στη συμμετοχή των μειονοτικών κοινοτήτων στο αμερικανικό Κογκρέσο, με βασικούς θιγόμενους τους Αφροαμερικανούς και τους ισπανόφωνους.
Η έντονη δικαστική διαμάχη μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών γύρω από τον επανασχεδιασμό των εκλογικών περιφερειών άναψε φωτιές ενόψει των κρίσιμων εκλογών του Νοεμβρίου, ενισχύοντας τις θέσεις των Ρεπουμπλικανών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Με αναλογία ψήφων έξι προς τρεις, οι συντηρητικοί έκριναν πως ο Νόμος για τα Δικαιώματα Ψήφου του 1965 δεν υποχρεώνει τη Λουιζιάνα να δημιουργήσει δεύτερη περιφέρεια όπου οι Αφροαμερικανοί θα αποτελούσαν πλειοψηφία, χαρακτηρίζοντας ως παράνομη τη χάραξη των συγκεκριμένων περιφερειών.
Η φιλελεύθερη δικαστής Έλενα Κάγκαν έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας ότι η εν λόγω απόφαση αποδυναμώνει το δικαίωμα στην ισότητα στις κάλπες – ένα δικαίωμα κατοχυρωμένο από το Κογκρέσο το 1965.
Τα τελευταία δέκα χρόνια, η πλειοψηφία του Δικαστηρίου έχει ήδη φέρει σοβαρές αλλαγές στον ιστορικό αυτό νόμο, που είχε θεσπιστεί για να αποτρέψει τη χειραγώγηση του εκλογικού δικαιώματος των Αφροαμερικανών από πολιτείες του Νότου.
Χαριστική βολή στον Νόμο του 1965
Ο δικαστής Σάμιουελ Αλίτο υπογράμμισε ότι το άρθρο 2 του νόμου πρέπει να εφαρμόζεται σε απόλυτη συμφωνία με το Σύνταγμα και προειδοποίησε ότι η λανθασμένη ερμηνεία του μπορεί να οδηγήσει σε διακρίσεις – ακριβώς αυτό που απαγορεύεται. Από την άλλη, η Κάγκαν τόνισε ότι ο νόμος κινδυνεύει πλέον να γίνει «νεκρό γράμμα» με ανυπολόγιστες συνέπειες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο ‘gerrymandering’, δηλαδή ο γεωγραφικός σχεδιασμός των περιφερειών με στόχο να βγαίνει σίγουρο νικητής ένα πολιτικό κόμμα, ακόμα και αν αγγίζει τα όρια της παράλογης κατανομής.
Παρότι οι άμεσες συνέπειες περιορίζονται στη Λουιζιάνα, στο μέλλον δεν αποκλείεται να επηρεαστούν και άλλες πολιτείες υπό ρεπουμπλικανικό έλεγχο, με πληθυσμούς όπου οι Αφροαμερικανοί αποτελούν πλειοψηφία.
Η σημασία της απόφασης φάνηκε από το γεγονός ότι τόσο ο δικαστής Αλίτο όσο και η Κάγκαν παρουσίασαν δημόσια αποσπάσματα από τις εισηγήσεις τους, κάτι πολύ ασυνήθιστο στο ανώτατο αυτό όργανο.
Όταν ο «φυλετικός παράγοντας» αλλάζει τα δεδομένα
Στη Λουιζιάνα, όπου τα άτομα μαύρου χρώματος αποτελούν το 1/3 του πληθυσμού, η Ρεπουμπλικανική ηγεσία εξαναγκάστηκε από δικαστική απόφαση να σχεδιάσει μια δεύτερη περιφέρεια με κυρίαρχη παρουσία Αφροαμερικανών. Μάλιστα, μια ομάδα λευκών ψηφοφόρων αντέδρασε θεωρώντας το μεροληπτικό και τελικά δικαιώθηκε, καθώς κρίθηκε ότι στην οριοθέτηση πρωταγωνίστησε ο φυλετικός παράγοντας.
Ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, καταδίκασε την απόφαση, τονίζοντας ότι πρόκειται για σοβαρή υπονόμευση του νόμου-ορόσημο του 1965, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι πρόκειται για έναν νόμο που γράφτηκε «με αίμα και θυσίες όσων πάλεψαν ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις». Η ιστορική αυτή εξέλιξη αφήνει ένα βαθύ αποτύπωμα στα αμερικανικά πολιτικά πράγματα.
