Οι καθημερινές συνομιλίες συρρικνώνονται με ρυθμό που λίγοι φαντάζονταν! Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν τα ταμεία αυτοεξυπηρέτησης, οι «έξυπνες» εφαρμογές και το GPS, οι αυθόρμητες ανθρώπινες επαφές μπαίνουν στο περιθώριο, παρά την ευκολία που υπόσχεται η τεχνολογία.
Νέα επιστημονική έρευνα αποκάλυψε πως τα τελευταία 15 χρόνια, ο αριθμός των λέξεων που εκφέρει ο μέσος άνθρωπος κάθε μέρα παρουσιάζει συνεχή πτώση – περίπου 338 λιγότερες λέξεις ετησίως! Αυτή η φαινομενικά μικρή διαφορά μεταβάλλει δραματικά την καθημερινότητά μας: λιγότερα “καλημέρα”, λιγότερες μικρές συζητήσεις, πιο ήσυχες μέρες.
Πίσω από τα εντυπωσιακά αυτά στοιχεία βρίσκεται η ομάδα του καθηγητή Ψυχολογίας Ματίας Μελ από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα και της επίκουρης καθηγήτριας Βαλέρια Φάιφερ από το Πανεπιστήμιο του Μιζούρι-Κάνσας Σίτι, που αναδημιούργησαν την έρευνα του 2007 σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Οι επιστήμονες, μελετώντας 2.200 άτομα και αναλύοντας δεδομένα από 22 διαφορετικές μελέτες μεταξύ 2005 και 2019, διαπίστωσαν πως το 2019 ο μέσος όρος εκφερόμενων λέξεων ημερησίως ήταν μόλις 12.700 – ενώ το 2007 ήταν 15.900!
Αυτό το σταδιακό «σβήσιμο» της ομιλίας δεν μπορεί να αποδοθεί σε λάθη ή τυχαία αποτελέσματα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η επίπτωση είναι έντονη ιδιαίτερα στους νέους κάτω των 25 ετών – αγγίζοντας τις 452 λιγότερες λέξεις το χρόνο – ωστόσο δεν περιορίζεται σε αυτούς. Δεν είναι μονόδρομος η επίδραση των smartphones ή των social media, αλλά η συνολική μεταβολή στη ροή της καθημερινότητας και η αντικατάσταση βασικών διαπροσωπικών στιγμών με αυτοματοποιημένες λύσεις.
Αξίζει να σημειώσουμε πως αυτή η πτώση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επικοινωνούμε λιγότερο – μπορεί να πληκτρολογούμε αμέτρητα μηνύματα στα κινητά μας. Παρ’ όλα αυτά, η λεκτική επαφή προσδίδει ζωντάνια, χιούμορ, αμεσότητα και αληθινή σύνδεση στις προσωπικές σχέσεις – στοιχεία που δύσκολα αντικαθίστανται ψηφιακά.
Καθώς η μελέτη σταμάτησε το 2019, λίγο πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν πως οι αλλαγές στη συμπεριφορά μας μάλλον έγιναν ακόμα εντονότερες από τότε. Η στέρηση μικρών, αυθόρμητων συναντήσεων και συζητήσεων δημιουργεί μια καθημερινότητα πιο μοναχική, όπου η ανθρώπινη παρουσία γίνεται όλο και πιο αχνή. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο “Perspectives on Psychological Science” και το συμπέρασμά της προκαλεί ανησυχία: ίσως χάνουμε όχι απλώς λέξεις, αλλά το νήμα που μας συνδέει πραγματικά με τους γύρω μας.
