Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: οι συνέπειες από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απειλούν να εκτινάξουν στα ύψη την παγκόσμια επισιτιστική κρίση αλλά και να προκαλέσουν σοβαρή επιβράδυνση στην ανάπτυξη, σύμφωνα με δήλωση της επικεφαλής Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το αίτημα για οικονομική βοήθεια θα φτάσει σε ιστορικά υψηλά (20-50 δισ. δολάρια), καθώς η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται δραματικά μετά τις εχθροπραξίες που ξέσπασαν με το Ιράν.
Η Γκεοργκίεβα επισημαίνει ότι, παρά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε, οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει «σοβαρούς κραδασμούς». Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου έχει περιοριστεί κατά 13%, ενώ το υγροποιημένο φυσικό αέριο μειώθηκε κατά 20%. Αυτές οι εξελίξεις έχουν πυροδοτήσει ανατιμήσεις ενέργειας και διατάραξη του εφοδιασμού, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Στη Σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας που πλησιάζει, αναμένεται να παρουσιαστούν αναθεωρημένες και ακόμη πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις για τον ρυθμό ανάπτυξης, σε αντίθεση με τις προηγούμενες αισιόδοξες προβλέψεις. Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο απειλούν με περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Η κ. Γκεοργκίεβα τονίζει πως μέρη-κλειδιά, όπως το βιομηχανικό συγκρότημα Ρας Λαφάν που παράγει το 93% του LNG του Κόλπου, παραμένουν ανενεργά εδώ και πάνω από ένα μήνα, καθιστώντας δύσκολη και χρονοβόρα την επιστροφή στην ομαλότητα.
Αλυσιδωτές επιπτώσεις σε τρόφιμα και μεταφορές
Αποτέλεσμα του πολέμου είναι και οι σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα, τα οποία προκαλούν αναταραχές στις μεταφορές, στον τουρισμό αλλά και στο διεθνές εμπόριο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, πάνω από 45 εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να βρεθούν σε επισιτιστική αβεβαιότητα, εκτοξεύοντας τον συνολικό αριθμό όσων υποφέρουν από πείνα πάνω από τους 360 εκατομμύρια παγκοσμίως.
Σενάρια που εξετάζει το ΔΝΤ κυμαίνονται από γρήγορη αποκλιμάκωση μέχρι παρατεταμένη κρίση – όμως ακόμη και στην ιδανικότερη περίπτωση, η ανάπτυξη θα είναι αναιμική λόγω των ζημιών στην υποδομή, των ελλείψεων και της μειωμένης εμπιστοσύνης.
Τον φετινό Ιανουάριο, προέβλεπε ανάπτυξη 3,3% για το 2026, με οριακή μόνο βελτίωση το 2027.
ΔΝΤ: Ευρεία συντονισμένη απάντηση, όχι μεμονωμένες κινήσεις
Ενόψει της πολυαναμενόμενης συνόδου, αναμένεται ενίσχυση στήριξης προς χώρες που πλήττονται περισσότερο. Η κα Γκεοργκίεβα ήταν κατηγορηματική ότι το Ταμείο διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, αν και απέφυγε να αποκαλύψει ποιες χώρες ήδη προχωρούν σε αιτήματα για οικονομική ενίσχυση. Την ίδια στιγμή, τόνισε την ανάγκη για συντονισμένη δράση και κάλεσε να αποφευχθούν μέτρα που αυξάνουν το πρόβλημα, όπως αυθαίρετοι έλεγχοι τιμών ή περιορισμοί εξαγωγών.
Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, πρότεινε στις κεντρικές τράπεζες επαγρύπνηση και έγκαιρες αυξήσεις επιτοκίων όπου απειλείται η σταθερότητα. Πρόσθεσε ότι οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν ήδη μορφές εξοικονόμησης ενέργειας, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση οχημάτων, αντί για οριζόντιες επιδοτήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέο κύμα πληθωρισμού.
Το ΔΝΤ συνεργάζεται στενά με τις χώρες ώστε κάθε μέτρο που λαμβάνεται να είναι προσωρινό, στοχευμένο και χωρίς να υποσκάπτει τη σταθερότητα, αποτρέποντας ένα νέο επικίνδυνο πληθωριστικό σπιράλ.
