Η πρόσφατη κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέο παγκόσμιο οικονομικό σοκ, με σοβαρές συνέπειες στην τσέπη των νοικοκυριών και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Αυτό το γεγονός εντείνει το πρόβλημα του πληθωρισμού και αναμένεται να αναστείλει την παγκόσμια ανάπτυξη. Ο αντίκτυπος θα εξαρτηθεί καθοριστικά από τη διάρκεια του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, τις επιπτώσεις σε βασικές ενεργειακές υποδομές και το επίπεδο του γεωπολιτικού κινδύνου που θα παραμείνει στις αγορές, ακόμη και όταν οι συγκρούσεις τερματιστούν.
Η Ευρώπη, ως βασικός εισαγωγέας ενέργειας, δέχεται ισχυρά πληγματα, με τον αντίκτυπο όμως να αναμένεται κάπως ηπιότερος σε σύγκριση με την περίοδο 2022-2023 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τελευταίες δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων και στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναδεικνύουν τις πιθανές συνέπειες για τον πληθωρισμό και την ευρωπαϊκή ανάπτυξη, ωστόσο λαμβάνονται προβλέψεις για περιορισμένο αρνητικό αποτέλεσμα.
Η Ελλάδα, με εμπειρία από τις προηγούμενες κρίσεις, έχει ήδη χαράξει ουσιαστικό πλάνο κινητοποίησης απέναντι στις προκλήσεις.
Πρώτα, προτείνει συνδυασμό άμεσων και μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων στα ενεργειακά, για να μην περάσουν οι αυξήσεις των διεθνών τιμών στους Έλληνες καταναλωτές και να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια. Δεύτερον, στηρίζει την ανάγκη για ευρωπαϊκό πλαίσιο συντονισμένων δημοσιονομικών μέτρων, με στόχο προσωρινή αλλά ουσιαστική στήριξη των νοικοκυριών και ευελιξία στις εθνικές πρωτοβουλίες.
Ήδη, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε σε εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. Καθιερώθηκε προσωρινό ανώτατο όριο κέρδους για να αποτραπούν αδικαιολόγητες αυξήσεις στις τιμές, ενώ παρουσιάστηκε νέο πακέτο μέτρων για να συγκρατηθεί το κόστος παραγωγής και να προστατευθούν οι τιμές των καυσίμων. Τα μέτρα είναι σύμφωνά με τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας και αποσκοπούν να ωφελήσουν στοχευμένα τα εισοδήματα της μεσαίας και χαμηλότερης τάξης.
Παράλληλα, παραμένουν εφεδρικά μέτρα για μεγαλύτερη ενίσχυση αν η κρίση παραταθεί, καθώς η αβεβαιότητα για τη διάρκειά της απαιτεί ευελιξία και ετοιμότητα. Σύμφωνα με τον Μιχάλη Αργυρού, επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, η χώρα έχει σχέδιο και αποτελεσματικότητα ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις για όλους τους πολίτες.
